AN 3.128

Kaṭuviyasutta

The Buddha helps a monk in distress by teaching of “bitterness”, “rotting flesh”, and “flies”.

ฉบับหลวงกฏุวิยสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๕๖๘สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ใกล้พระนคร พาราณสี ครั้งนั้นแล เวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงผ้าอันตรวาสก ทรงถือบาตรและจีวร เสด็จ เข้าไปยังพระนครพาราณสีเพื่อบิณฑบาต พระผู้มีพระภาคได้ทอดพระเนตรเห็นภิกษุรูปหนึ่ง ผู้ไร้ ความแช่มชื่น มีความแช่มชื่นแต่ภายนอก หลงลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ ไม่มีสมาธิ มีจิตกวัด แกว่ง ไม่สำรวมอินทรีย์ กำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ในสำนักของพวกมิลักขะ ซึ่งชุมนุมกันอยู่ ณ สถานที่ขายโค แล้วได้ตรัสกะภิกษุนั้นว่า ดูกรภิกษุ เธออย่าได้ทำตนให้เป็นคนมักใหญ่ใฝ่สูง ข้อที่ว่า แมลงวันจักไม่ไต่ตอม จักไม่กัดตนที่ทำให้มักใหญ่ใฝ่สูง ชุ่มเพราะกลิ่นดิบนั้นแลไม่

เล่ม ๒๐ · หน้า ๒๖๘เป็นฐานะที่จะมีได้ ครั้งนั้นแล ภิกษุนั้น อันพระผู้มีพระภาคตรัสสอนด้วยพระโอวาทนี้ ได้ถึง ความสลดใจแล้ว ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเสด็จเที่ยวบิณฑบาตในพระนครพาราณสี ใน เวลาภายหลังภัต เสด็จกลับจากเที่ยวบิณฑบาตแล้ว ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย เมื่อเช้านี้ เรานุ่งผ้าอันตรวาสก ถือบาตรและจีวรเข้าไปยังพระนครพาราณสีเพื่อ บิณฑบาต เราได้เห็นภิกษุรูปหนึ่งผู้ไร้ความแช่มชื่น มีความแช่มชื่นแต่ภายนอก หลงลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ ไม่มีสมาธิ มีจิตกวัดแกว่งไม่สำรวมอินทรีย์ กำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ในสำนัก ของพวกมิลักขะ ซึ่งชุมนุมกันอยู่ ณ สถานที่ขายโค ครั้นแล้ว เราได้กล่าวกะภิกษุนั้นว่า ดูกร ภิกษุ เธออย่าได้ทำตนให้เป็นคนมักใหญ่ใฝ่สูง ข้อที่ว่าแมลงวันจักไม่ไต่ตอม จักไม่กัดตนที่ทำ ให้มักใหญ่ใฝ่สูง ชุ่มเพราะกลิ่นดิบนั้นแล ไม่เป็นฐานะที่จะมีได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ภิกษุนั้นอันเราสอนด้วยโอวาทนี้ ได้ถึงความสลดใจแล้ว เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสดังนี้ ภิกษุรูป หนึ่งได้ทูลถามว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ความมักใหญ่ใฝ่สูงคืออะไร กลิ่นดิบคืออะไร แมลงวัน คืออะไร พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ดูกรภิกษุ ความมักใหญ่ใฝ่สูง คือ อภิชฌา กลิ่นดิบ คือ พยาบาท แมลงวัน คือ วิตกที่เป็นบาปเป็นอกุศล ดูกรภิกษุ ข้อที่ว่า แมลงวันจักไม่ไต่ ตอม จักไม่กัดตนที่ทำให้มักใหญ่ใฝ่สูง ชุ่มเพราะกลิ่นดิบนั้นแล ไม่เป็นฐานะที่จะมีได้ ฯ

แมลงวันคือความดำริที่อิงราคะ จักไม่ตอมบุคคลผู้ไม่คุ้มครองในจักษุ และโสต ไม่สำรวมในอินทรีย์ทั้งหลาย ภิกษุผู้ทำตนให้เป็นคนมักใหญ่ ใฝ่สูง ชุ่มเพราะกลิ่นดิบ ย่อมอยู่ห่างไกลจากนิพพาน เป็นผู้มีส่วน แห่งความคับแค้นถ่ายเดียว คนพาลสันดานเขลา ถูกแมลงวันทั้งหลาย ไต่ตอมไม่ได้เพื่อนที่เสมอตน พึงเที่ยวไปในบ้านบ้าง ในป่าบ้าง ส่วนชนพวกที่สมบูรณ์ด้วยศีล ยินดีในธรรมเป็นที่เข้าไปสงบด้วยปัญญา เป็นผู้สงบระงับ อยู่เป็นสุข แมลงวันไม่อาศัยเขา ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 3.128

    Numbered Discourses 3.128

  2. 0.2

    13. Kusināravagga

    13. Kusinārā

  3. Kaṭuviyasutta

    Bitter

  4. 1.1

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.

    At one time the Buddha was staying near Varanasi in the deer park at Isipatana.

  5. 1.2

    Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṁ piṇḍāya pāvisi.

    Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Varanasi for alms.

  6. 1.3

    Addasā kho bhagavā goyogapilakkhasmiṁ piṇḍāya caramāno aññataraṁ bhikkhuṁ rittassādaṁ bāhirassādaṁ muṭṭhassatiṁ asampajānaṁ asamāhitaṁ vibbhantacittaṁ pākatindriyaṁ.

    While the Buddha was walking for alms near the cow-hitching place at the wavy leaf fig, he saw a disgruntled monk who was looking for pleasure in external things, unmindful, without situational awareness or immersion, with straying mind and undisciplined faculties.

  7. 1.4

    Disvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:

    The Buddha said to him,

  8. 2.1

    “Mā kho tvaṁ, bhikkhu, attānaṁ kaṭuviyamakāsi.

    “Monk, don’t be bitter.

  9. 2.2

    Taṁ vata, bhikkhu, kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhena avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.

    If you’re bitter, festering with putrefaction, flies will, without a doubt, plague and infest you.”

  10. 2.3

    Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito saṁvegamāpādi.

    Hearing this advice of the Buddha, that monk was struck with a sense of urgency.

  11. 2.4

    Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhū āmantesi:

    Then, after the meal, on his return from almsround, the Buddha told the mendicants what had happened. …

  12. 3.1

    “Idhāhaṁ, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṁ piṇḍāya pāvisiṁ.

  13. 3.2

    Addasaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, goyogapilakkhasmiṁ piṇḍāya caramāno aññataraṁ bhikkhuṁ rittassādaṁ bāhirassādaṁ muṭṭhassatiṁ asampajānaṁ asamāhitaṁ vibbhantacittaṁ pākatindriyaṁ.

  14. 3.3

    Disvā taṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ:

  15. 4.1

    ‘Mā kho tvaṁ, bhikkhu, attānaṁ kaṭuviyamakāsi.

  16. 4.2

    Taṁ vata bhikkhu kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhena avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.

  17. 4.3

    Atha kho, bhikkhave, so bhikkhu mayā iminā ovādena ovadito saṁvegamāpādī”ti.

  18. 4.4

    Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, one of the mendicants said to the Buddha:

  19. 4.5

    “kiṁ nu kho, bhante, kaṭuviyaṁ?

    “Sir, what is this ‘bitterness’?

  20. 4.6

    Ko āmagandho?

    What is ‘putrefaction’?

  21. 4.7

    Kā makkhikā”ti?

    And what are the ‘flies’?”

  22. 5.1

    “Abhijjhā kho, bhikkhu, kaṭuviyaṁ;

    “Desire is bitterness;

  23. 5.2

    byāpādo āmagandho;

    ill will is the putrefaction;

  24. 5.3

    pāpakā akusalā vitakkā makkhikā.

    and bad, unskillful thoughts are the flies.

  25. 5.4

    Taṁ vata, bhikkhu, kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhena avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti.

    If you’re bitter, festering with putrefaction, flies will, without a doubt, plague and infest you.

  26. 6.1

    Aguttaṁ cakkhusotasmiṁ,

    When your eyes and ears are unguarded,

  27. 6.2

    indriyesu asaṁvutaṁ;

    and you’re not restrained in your sense faculties,

  28. 6.3

    Makkhikānupatissanti,

    flies—those lustful thoughts—

  29. 6.4

    saṅkappā rāganissitā.

    will plague you.

  30. 7.1

    Kaṭuviyakato bhikkhu,

    A mendicant who’s bitter,

  31. 7.2

    āmagandhe avassuto;

    festering with putrefaction,

  32. 7.3

    Ārakā hoti nibbānā,

    is far from being extinguished,

  33. 7.4

    vighātasseva bhāgavā.

    distress is their lot.

  34. 8.1

    Gāme vā yadi vāraññe,

    Whether in village or wilderness,

  35. 8.2

    aladdhā samathamattano;

    if they don’t find serenity in themselves,

  36. 8.3

    Pareti bālo dummedho,

    the fool, the simpleton departs,

  37. 8.4

    makkhikāhi purakkhato.

    honored only by flies.

  38. 9.1

    Ye ca sīlena sampannā,

    But those who have ethics,

  39. 9.2

    paññāyūpasameratā;

    lovers of wisdom and peace,

  40. 9.3

    Upasantā sukhaṁ senti,

    they, being peaceful, sleep at ease,

  41. 9.4

    nāsayitvāna makkhikā”ti.

    since they’ve got rid of the flies.”

  42. 9.5

    Chaṭṭhaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an3.128
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ