AN 4.169

Sasaṅkhārasutta

Getting awakened either with or without extra effort.

ฉบับหลวง

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๑๖๙ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพวกเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นสังขารปรินิพพายีจะปรินิพพานด้วยต้องใช้ความเพียรเรี่ยวแรงใน ปัจจุบันเทียว บางคนเมื่อกายแตกจึงเป็นสสังขารปรินิพพายี บางคนเป็นอสังขารปรินิพพายี จะ ปรินิพพานด้วยไม่ต้องใช้ความเพียรเรี่ยวแรงในปัจจุบัน บางคนเมื่อกายแตกจึงเป็นอสังขาร ปรินิพพายี ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสสังขารปรินิพพายีในปัจจุบันอย่างไร ภิกษุในธรรม วินัยนี้ พิจารณาเห็นในกายว่าไม่งาม มีความสำคัญในอาหารว่าปฏิกูลมีความสำคัญในโลกทั้งปวงว่า

เล่ม ๒๑ · หน้า ๑๕๒ไม่น่ายินดี พิจารณาเห็นในสังขารทั้งปวงว่าไม่เที่ยงและมรณสัญญาของเธอตั้งอยู่ดีแล้วในภายใน เธออาศัยธรรมเป็นกำลังของพระเสขะ ๕ ประการนี้อยู่ คือ ศรัทธา หิริ โอตัปปะ วิริยะ ปัญญา ทั้งอินทรีย์๕ ประการนี้ คือ สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ ของ เธอปรากฏว่าแก่กล้า เธอย่อมเป็นสสังขารปรินิพพายีในปัจจุบันเทียว เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ แก่กล้า ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสสังขารปรินิพพายีในปัจจุบันอย่างนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเมื่อกายแตกจึงเป็นสสังขารปรินิพพายีอย่างไร ภิกษุในธรรม วินัยนี้ พิจารณาเห็นในกายว่าไม่งาม ฯลฯ อินทรีย์ ๕ ประการคือ สัทธินทรีย์ … ปัญญินทรีย์ … ของเธอปรากฏว่าอ่อน เธอเมื่อกายแตกจึงเป็นสสังขารปรินิพพายี เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ อ่อน ดูกรภิกษุทั้งหลายบุคคลเมื่อกายแตกจึงเป็นสสังขารปรินิพพายีอย่างนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นอสังขารปรินิพพายีในปัจจุบันอย่างไร ภิกษุในธรรม วินัยนี้ สงัดจากกาม ฯลฯ บรรลุปฐมฌาน ฯลฯ บรรลุทุติยฌาน ฯลฯ บรรลุตติยฌาน ฯลฯ บรรลุ จตุตถฌาน เธออาศัยธรรมเป็นกำลังของพระเสขะ ๕ ประการนี้ คือ ศรัทธา … ปัญญา อินทรีย์ ๕ ประการนี้ คือสัทธินทรีย์ … ปัญญินทรีย์ ของเธอปรากฏว่าแก่กล้า เธอเป็นอสังขารปรินิพพายี ในปัจจุบัน เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้แก่กล้า ดูกรภิกษุทั้งหลายบุคคลเป็นอสังขารปรินิพพายี ในปัจจุบันอย่างนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเมื่อกายแตกจึงเป็นอสังขารปรินิพพายีอย่างไร ภิกษุใน ธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม ฯลฯ บรรลุปฐมฌาน ฯลฯ บรรลุทุติยฌานฯลฯ บรรลุตติยฌาน ฯลฯ บรรลุจตุตถฌาน ฯลฯ แต่อินทรีย์ ๕ ประการนี้คือ สัทธินทรีย์ … ปัญญินทรีย์ ของเธอปรากฏว่า อ่อน เธอเมื่อกายแตกจึงเป็นอสังขารปรินิพพายี เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้อ่อน ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลเมื่อกายแตกจึงเป็นอสังขารปรินิพพายี อย่างนี้แล ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แล มีปรากฏอยู่ในโลก ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 4.169

    Numbered Discourses 4.169

  2. 0.2

    17. Paṭipadāvagga

    17. Practice

  3. Sasaṅkhārasutta

    Extra Effort

  4. 1.1

    “Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

    “Mendicants, these four individuals are found in the world.

  5. 1.2

    Katame cattāro?

    What four?

  6. 1.3

    Idha, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    One individual is fully extinguished in this very life by making extra effort.

  7. 1.4

    Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    One individual is fully extinguished when the body breaks up by making extra effort.

  8. 1.5

    Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    One individual is fully extinguished in this very life without making extra effort.

  9. 1.6

    Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    One individual is fully extinguished when the body breaks up without making extra effort.

  10. 2.1

    Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti?

    And how is an individual fully extinguished in this very life by making extra effort?

  11. 2.2

    Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī.

    It’s when a mendicant meditates observing the ugliness of the body, perceives the repulsiveness of food, perceives dissatisfaction with the whole world, observes the impermanence of all conditions,

  12. 2.3

    Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti.

    and has well established the perception of their own death.

  13. 2.4

    So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—

    They rely on these five powers of a trainee:

  14. 2.5

    saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ.

    faith, conscience, prudence, energy, and wisdom.

  15. 2.6

    Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—

    And these five faculties manifest in them strongly:

  16. 2.7

    saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.

    faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom.

  17. 2.8

    So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    Because of the strength of the five faculties, they are fully extinguished in this very life by making extra effort.

  18. 2.9

    Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    That’s how an individual is fully extinguished in this very life by making extra effort.

  19. 3.1

    Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti?

    How is an individual fully extinguished when the body breaks up by making extra effort?

  20. 3.2

    Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī.

    It’s when a mendicant meditates observing the ugliness of the body, perceives the repulsiveness of food, perceives dissatisfaction with the whole world, observes the impermanence of all conditions,

  21. 3.3

    Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti.

    and has well established the perception of their own death.

  22. 3.4

    So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—

    They rely on these five powers of a trainee:

  23. 3.5

    saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ.

    faith, conscience, prudence, energy, and wisdom.

  24. 3.6

    Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—

    But these five faculties manifest in them weakly:

  25. 3.7

    saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.

    faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom.

  26. 3.8

    So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    Because of the weakness of the five faculties, they are fully extinguished when the body breaks up by making extra effort.

  27. 3.9

    Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    That’s how an individual is fully extinguished when the body breaks up by making extra effort.

  28. 4.1

    Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti?

    And how is an individual fully extinguished in this very life without making extra effort?

  29. 4.2

    Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

    It’s when a mendicant … enters and remains in the first absorption … second absorption … third absorption … fourth absorption …

  30. 4.3

    So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—

    They rely on these five powers of a trainee:

  31. 4.4

    saddhābalaṁ …pe… paññābalaṁ.

    faith, conscience, prudence, energy, and wisdom.

  32. 4.5

    Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—

    And these five faculties manifest in them strongly:

  33. 4.6

    saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ.

    faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom.

  34. 4.7

    So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    Because of the strength of the five faculties, they are fully extinguished in this very life without making extra effort.

  35. 4.8

    Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    That’s how an individual is fully extinguished in this very life without making extra effort.

  36. 5.1

    Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti?

    And how is an individual fully extinguished when the body breaks up without making extra effort?

  37. 5.2

    Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

    It’s when a mendicant … enters and remains in the first absorption … second absorption … third absorption … fourth absorption …

  38. 5.3

    So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—

    They rely on these five powers of a trainee:

  39. 5.4

    saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ.

    faith, conscience, prudence, energy, and wisdom.

  40. 5.5

    Tassimāni pañcindriyāni …pe… paññindriyaṁ.

    But these five faculties manifest in them weakly: faith, energy, mindfulness, immersion, and wisdom.

  41. 5.6

    So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    Because of the weakness of the five faculties, they are fully extinguished when the body breaks up without making extra effort.

  42. 5.7

    Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.

    That’s how an individual is fully extinguished when the body breaks up without making extra effort.

  43. 5.8

    Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.

    These are the four individuals found in the world.”

  44. 5.9

    Navamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an4.169
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ