AN 5.55

Mātāputtasutta

A mother and son, though ordained as monk and nun, have sexual relations. The Buddha launches a powerful attack on the dangers of sex.

ฉบับหลวงมาตุปุตติกสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๕๕สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่าน อนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล มารดาและบุตรสองคน คือ ภิกษุ และภิกษุณี เข้าจำพรรษา ในพระนครสาวัตถี คนทั้งสองนั้นเป็นผู้ใคร่เห็นกันและกันเนืองๆ

แม้มารดาก็เป็นผู้ใคร่เห็นบุตรเนืองๆ แม้บุตรก็เป็นผู้ใคร่เห็นมารดาเนืองๆ เพราะการเห็นกัน เนืองๆ แห่งคนทั้งสองนั้น จึงมีความคลุกคลีกัน เมื่อมีความคลุกคลีกัน จึงมีการวิสาสะ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๖๐คุ้นเคยกัน เมื่อมีการวิสาสะกัน จึงมีช่อง คนทั้งสองนั้นมีจิตได้ช่อง ไม่บอกคืนสิกขา ไม่ทำ ให้แจ้งซึ่งความทุรพล ได้เสพเมถุนธรรม ครั้งนั้นแล ภิกษุเป็นอันมาก เข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลว่า ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ มารดาและบุตรสองคน คือ ภิกษุและภิกษุณีเข้าจำพรรษาในพระนครสาวัตถี นี้ คนสองคนนั้นเป็นผู้ใคร่เห็นกันและกันเนืองๆแม้มารดาก็เป็นผู้ใคร่เห็นบุตรเนืองๆ แม้ บุตรก็เป็นผู้ใคร่เห็นมารดาเนืองๆ เพราะการเห็นกันเนืองๆ แห่งคนทั้งสองนั้น จึงมีความคลุกคลี กัน เมื่อมีความคลุกคลีกันจึงมีการวิสาสะกัน เมื่อมีการวิสาสะกัน จึงมีช่อง คนทั้งสองนั้น มีจิตได้ช่อง ไม่บอกคืนสิกขา ไม่ทำให้แจ้งซึ่งความทุรพล ได้เสพเมถุนธรรม พระผู้มีพระภาค ตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย โมฆบุรุษนั้นย่อมสำคัญหรือหนอว่า มารดาย่อมไม่กำหนัดในบุตร ก็หรือบุตรย่อมไม่กำหนัดในมารดา ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่พิจารณาเห็นรูปอื่นแม้รูปเดียว ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด เป็นที่ตั้งแห่งความใคร่ เป็นที่ตั้งแห่งความมัวเมา เป็นที่ตั้งแห่ง ความผูกพัน เป็นที่ตั้งแห่งความหมกมุ่น กระทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษม จากโยคะอันยอดเยี่ยม เหมือนรูปหญิงนี้เลย สัตว์ทั้งหลายกำหนัด ยินดี ใฝ่ใจ หมกมุ่น พัวพัน ในรูปหญิง เป็นผู้อยู่ใต้อำนาจรูปหญิงย่อมเศร้าโศกตลอดกาลนาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่พิจารณาเห็นเสียงอื่นแม้เสียงเดียว … กลิ่นอื่นแม้กลิ่นเดียว … รสอื่นแม้รสเดียว … โผฏฐัพพะอื่นแม้อย่างเดียว ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด เป็นที่ตั้งแห่งความใคร่ เป็นที่ตั้ง แห่งความมัวเมา เป็นที่ตั้งแห่งความผูกพัน เป็นที่ตั้งแห่งความหมกมุ่น กระทำอันตรายแก่การ บรรลุธรรม อันเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม เหมือนโผฏฐัพพะ แห่งหญิงนี้เลย สัตว์ ทั้งหลายกำหนัด ยินดี ใฝ่ใจ หมกมุ่น พัวพัน ในโผฏฐัพพะแห่งหญิง ย่อมเศร้าโศกตลอด กาลนาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย หญิงเดินอยู่ก็ดี ยืนอยู่ก็ดี นั่งอยู่ก็ดี นอนอยู่ก็ดี นอนหลับ แล้วก็ดี หัวเราะก็ดี พูดอยู่ก็ดี ขับร้องอยู่ก็ดี ร้องไห้อยู่ก็ดี บวมขึ้นก็ดี ตายแล้วก็ดี ย่อมครอบงำจิตของบุรุษได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลเมื่อจะกล่าวสิ่งใดๆ พึงกล่าวโดยชอบว่า บ่วงรวบรัดแห่งมาร ก็พึงกล่าวมาตุคามนั่นแหละว่า เป็นบ่วงรวบรัดแห่งมาร โดยชอบได้ ฯ บุคคลพึงสนทนาด้วยเพชฌฆาตก็ดี ด้วยปีศาจก็ดี พึงถูกต้องอสรพิษ ที่กัดตายก็ดี ก็ไม่ร้ายแรงเหมือนสนทนาสองต่อสองด้วยมาตุคามเลย

พวกหญิงย่อมผูกพันชายผู้ลุ่มหลงด้วยการมองดู การหัวเราะ การนุ่งห่ม ลับล่อ และการพูดอ่อนหวานมาตุคามนี้ มิใช่ผูกพันเพียงเท่านี้ แม้

เล่ม ๒๒ · หน้า ๖๑บวมขึ้น ตายไปแล้ว ก็ยังผูกพันชายได้ กามคุณ ๕ นี้ คือ รูป เสียง กลิ่น รสและโผฏฐัพพะ อันเป็นที่รื่นรมย์ใจ ย่อมปรากฏในรูปหญิง เหล่าชนผู้ถูกห้วงกามพัด ไม่กำหนดรู้กาม มุ่งคติในกาลและภพน้อย ภพใหญ่ในสงสาร ส่วนชนเหล่าใดกำหนดรู้กามไม่มีภัยแต่ที่ไหนๆ เที่ยวไป ชนเหล่านั้นบรรลุถึงความสิ้นอาสวะ ย่อมข้ามฝั่งสงสารในโลกได้ ฯ

จบสูตรที่ ๕

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 5.55

    Numbered Discourses 5.55

  2. 0.2

    6. Nīvaraṇavagga

    6. Hindrances

  3. Mātāputtasutta

    Mother and Son

  4. 1.1

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 1.2

    Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ ubho mātāputtā vassāvāsaṁ upagamiṁsu—

    Now, at that time a mother and son had both entered the rainy season residence at Sāvatthī,

  6. 1.3

    bhikkhu ca bhikkhunī ca.

    as a monk and a nun.

  7. 1.4

    Te aññamaññassa abhiṇhaṁ dassanakāmā ahesuṁ.

    They wanted to see each other often.

  8. 1.5

    Mātāpi puttassa abhiṇhaṁ dassanakāmā ahosi;

    The mother wanted to see her son often,

  9. 1.6

    puttopi mātaraṁ abhiṇhaṁ dassanakāmo ahosi.

    and the son his mother.

  10. 1.7

    Tesaṁ abhiṇhaṁ dassanā saṁsaggo ahosi.

    Seeing each other often, they became close.

  11. 1.8

    Saṁsagge sati vissāso ahosi.

    Being so close, they became intimate.

  12. 1.9

    Vissāse sati otāro ahosi.

    And being intimate, lust overcame them.

  13. 1.10

    Te otiṇṇacittā sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭiseviṁsu.

    With their minds swamped by lust, without resigning the training and declaring their inability to continue, they had sex.

  14. 2.1

    Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:

    Then several mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.

  15. 2.2

    “idha, bhante, sāvatthiyaṁ ubho mātāputtā vassāvāsaṁ upagamiṁsu—

  16. 2.3

    bhikkhu ca bhikkhunī ca, te aññamaññassa abhiṇhaṁ dassanakāmā ahesuṁ, mātāpi puttassa abhiṇhaṁ dassanakāmā ahosi, puttopi mātaraṁ abhiṇhaṁ dassanakāmo ahosi.

  17. 2.4

    Tesaṁ abhiṇhaṁ dassanā saṁsaggo ahosi, saṁsagge sati vissāso ahosi, vissāse sati otāro ahosi, te otiṇṇacittā sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭiseviṁsū”ti.

  18. 3.1

    “Kiṁ nu so, bhikkhave, moghapuriso maññati:

    “Mendicants, how could that futile man imagine that

  19. 3.2

    ‘na mātā putte sārajjati, putto vā pana mātarī’ti?

    a mother cannot lust for her son, or that a son cannot lust for his mother?

  20. 3.3

    Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekarūpampi samanupassāmi evaṁ rajanīyaṁ evaṁ kamanīyaṁ evaṁ madanīyaṁ evaṁ bandhanīyaṁ evaṁ mucchanīyaṁ evaṁ antarāyakaraṁ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya yathayidaṁ, bhikkhave, itthirūpaṁ.

    Compared to the sight of a woman, I do not see a single sight that is so arousing, sensuous, intoxicating, captivating, and infatuating, and such an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke.

  21. 3.4

    Itthirūpe, bhikkhave, sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā.

    Sentient beings are lustful, greedy, tied, infatuated, and attached to the sight of a woman.

  22. 3.5

    Te dīgharattaṁ socanti itthirūpavasānugā.

    They sorrow for a long time under the sway of a woman’s sight.

  23. 4.1

    Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekasaddampi … ekagandhampi … ekarasampi … ekaphoṭṭhabbampi samanupassāmi evaṁ rajanīyaṁ evaṁ kamanīyaṁ evaṁ madanīyaṁ evaṁ bandhanīyaṁ evaṁ mucchanīyaṁ evaṁ antarāyakaraṁ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya yathayidaṁ, bhikkhave, itthiphoṭṭhabbaṁ.

    Compared to the sound … smell … taste … touch of a woman, I do not see a single touch that is so arousing, sensuous, intoxicating, captivating, and infatuating, and such an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke.

  24. 4.2

    Itthiphoṭṭhabbe, bhikkhave, sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā.

    Sentient beings are lustful, greedy, tied, infatuated, and attached to the touch of a woman.

  25. 4.3

    Te dīgharattaṁ socanti itthiphoṭṭhabbavasānugā.

    They sorrow for a long time under the sway of a woman’s touch.

  26. 5.1

    Itthī, bhikkhave, gacchantīpi purisassa cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati;

    When a woman walks, she occupies a man’s mind.

  27. 5.2

    ṭhitāpi …pe… nisinnāpi … sayānāpi … hasantīpi … bhaṇantīpi … gāyantīpi … rodantīpi … ugghātitāpi … matāpi purisassa cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati.

    When a woman stands … sits … lies down … laughs … speaks … sings … cries … is injured, she occupies a man’s mind. Even when a woman is dead, she occupies a man’s mind.

  28. 5.3

    Yañhi taṁ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya:

    For if anyone should be rightly called ‘an all-round snare of Māra’, it’s ladies.

  29. 5.4

    ‘samantapāso mārassā’ti mātugāmaṁyeva sammā vadamāno vadeyya:

  30. 5.5

    ‘samantapāso mārassā’ti.

  31. 6.1

    Sallape asihatthena,

    You might chat with someone who has knife in hand.

  32. 6.2

    pisācenāpi sallape;

    You might even chat with a goblin.

  33. 6.3

    Āsīvisampi āsīde,

    You might sit close by a viper,

  34. 6.4

    yena daṭṭho na jīvati;

    whose bite would take your life.

  35. 6.5

    Na tveva eko ekāya,

    But never should you chat

  36. 6.6

    mātugāmena sallape.

    one on one with a lady.

  37. 7.1

    Muṭṭhassatiṁ tā bandhanti,

    They captivate the unmindful

  38. 7.2

    pekkhitena sitena ca;

    with a glance and a smile.

  39. 7.3

    Athopi dunnivatthena,

    Or scantily clad,

  40. 7.4

    mañjunā bhaṇitena ca;

    they speak charming words.

  41. 7.5

    Neso jano svāsīsado,

    It’s not good to sit with such a person,

  42. 7.6

    api ugghātito mato.

    even if she’s injured or dead.

  43. 8.1

    Pañca kāmaguṇā ete,

    These five kinds of sensual stimulation

  44. 8.2

    itthirūpasmiṁ dissare;

    are apparent in a woman’s body:

  45. 8.3

    Rūpā saddā rasā gandhā,

    sights, sounds, tastes, smells,

  46. 8.4

    phoṭṭhabbā ca manoramā.

    and touches so delightful.

  47. 9.1

    Tesaṁ kāmoghavūḷhānaṁ,

    Those swept away by the flood of sensual pleasures,

  48. 9.2

    kāme aparijānataṁ;

    not comprehending them,

  49. 9.3

    Kālaṁ gati bhavābhavaṁ,

    are governed by transmigration—

  50. 9.4

    saṁsārasmiṁ purakkhatā.

    time and destination, and life after life.

  51. 10.1

    Ye ca kāme pariññāya,

    But those who fully understand sensual pleasures

  52. 10.2

    caranti akutobhayā;

    live fearing nothing from any quarter.

  53. 10.3

    Te ve pāraṅgatā loke,

    They are those in the world who’ve crossed over,

  54. 10.4

    ye pattā āsavakkhayan”ti.

    having reached the ending of defilements.”

  55. 10.5

    Pañcamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an5.55
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ