AN 6.19

Paṭhamamaraṇassatisutta

Many of those who practice mindfulness of death don’t do so urgently enough. Death might come to us at any moment.

ฉบับหลวงมรณัสสติสูตรที่ ๑

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๒๙๐สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ปราสาทสร้างด้วยอิฐใกล้บ้านนาทิก คาม ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระผู้มีพระภาคแล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย มรณัสสติอันภิกษุเจริญ แล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมากมีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด ดูกร ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายย่อมเจริญมรณัสสติหรือ เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้ ภิกษุรูป หนึ่งได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ ฯ

พ. ดูกรภิกษุ ก็เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า โอหนอเราพึงเป็นอยู่ได้ตลอดคืน หนึ่งวันหนึ่ง เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล ฯ

ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ ฯ

พ. ดูกรภิกษุ ก็เธอย่อมเจริญมรณัสสติอย่างไร ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า โอหนอเราพึงเป็นอยู่ได้ตลอดวัน หนึ่ง เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล ฯ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๒๘๐ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ ฯ

พ. ดูกรภิกษุ ก็เธอย่อมเจริญมรณัสสติอย่างไร ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า โอหนอเราพึงเป็นอยู่ชั่วขณะที่ฉัน บิณฑบาตมื้อหนึ่ง เราพึงมนสิกาคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล ฯ

ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ ฯ

พ. ดูกรภิกษุ ก็เธอย่อมเจริญมรณัสสติอย่างไร ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า โอหนอเราพึงเป็นอยู่ชั่วขณะที่ เคี้ยวคำข้าวสี่คำกลืนกิน เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเราพึงกระทำกิจให้มากหนอ

ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล ฯ

ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ ฯ

พ. ดูกรภิกษุ ก็เธอย่อมเจริญมรณัสสติอย่างไร ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า โอหนอเราพึงเป็นอยู่ชั่วขณะที่ เคี้ยวข้าวคำหนึ่งกลืนกิน เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเราพึงกระทำกิจให้มาก หนอ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล ฯ

ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ ฯ

พ. ดูกรภิกษุ ก็เธอย่อมเจริญมรณัสสติอย่างไร ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วขณะ ที่หายใจเข้าแล้วหายใจออก หรือหายใจออกแล้วหายใจเข้า เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้ มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติ อย่างนี้แล ฯ

เมื่อภิกษุเหล่านั้นกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุใดย่อมเจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ตลอดคืนหนึ่งวันหนึ่ง เราพึง มนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ก็ภิกษุใดย่อมเจริญมรณัสสติ อย่างนี้ว่า โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ตลอดวันหนึ่ง เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ก็ภิกษุใดย่อมเจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่าโอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่ว ขณะที่ฉันบิณฑบาตมื้อหนึ่ง เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเราพึงกระทำกิจให้มาก

เล่ม ๒๒ · หน้า ๒๘๑หนอและภิกษุใดย่อมเจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า โอหนอเราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วขณะที่เคี้ยวคำข้าวสี่คำ กลืนกิน เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย ภิกษุเหล่านี้เรากล่าวว่า เป็นผู้ประมาท เจริญมรณัสสติเพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะ ทั้งหลายช้า ส่วนภิกษุใดย่อมเจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วขณะที่เคี้ยว ข้าวคำหนึ่งกลืนกิน เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำกิจให้มากหนอ

และภิกษุใดย่อมเจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วขณะที่หายใจเข้าแล้วหายใจ ออก หรือหายใจออกแล้วหายใจเข้า เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงกระทำ กิจให้มากหนอ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้ เรากล่าวว่าเป็นผู้ไม่ประมาท ย่อมเจริญมรณัสสติ เพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งหลายแรงกล้า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลาย พึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราทั้งหลาย จักเป็นผู้ไม่ประมาท จักเจริญมรณัสสติเพื่อความสิ้นไปแห่ง อาสวะทั้งหลายอย่างแรงกล้า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 6.19

    Numbered Discourses 6.19

  2. 0.2

    2. Sāraṇīyavagga

    2. Warm-hearted

  3. Paṭhamamaraṇassatisutta

    Mindfulness of Death (1st)

  4. 1.1

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.

    At one time the Buddha was staying at Ñātika in the brick house.

  5. 1.2

    Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There the Buddha addressed the mendicants,

  6. 1.3

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  7. 1.4

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  8. 1.5

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  9. 1.6

    “maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā.

    “Mendicants, when mindfulness of death is developed and cultivated it’s very fruitful and beneficial. It has freedom from death as its objective and culmination.

  10. 1.7

    Bhāvetha no tumhe, bhikkhave, maraṇassatin”ti?

    But do you develop mindfulness of death?”

  11. 2.1

    Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, one of the mendicants said to the Buddha,

  12. 2.2

    “ahaṁ kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    “Sir, I develop mindfulness of death.”

  13. 2.3

    “Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?

    “But mendicant, how do you develop it?”

  14. 2.4

    “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:

    “In this case, sir, I think:

  15. 2.5

    ‘aho vatāhaṁ rattindivaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    ‘Oh, if I’d only live for another day and night, I’d focus on the Buddha’s instructions and I could really achieve a lot.’

  16. 2.6

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    That’s how I develop mindfulness of death.”

  17. 3.1

    Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Another mendicant said to the Buddha,

  18. 3.2

    “ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    “Sir, I too develop mindfulness of death.”

  19. 3.3

    “Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?

    “But mendicant, how do you develop it?”

  20. 3.4

    “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:

    “In this case, sir, I think:

  21. 3.5

    ‘aho vatāhaṁ divasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    ‘Oh, if I’d only live for another day, I’d focus on the Buddha’s instructions and I could really achieve a lot.’

  22. 3.6

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    That’s how I develop mindfulness of death.”

  23. 4.1

    Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Another mendicant said to the Buddha,

  24. 4.2

    “ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    “Sir, I too develop mindfulness of death.”

  25. 4.3

    “Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?

    “But mendicant, how do you develop it?”

  26. 4.4

    “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:

    “In this case, sir, I think:

  27. 4.5

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    ‘Oh, if I’d only live as long as it takes to eat a meal of almsfood, I’d focus on the Buddha’s instructions and I could really achieve a lot.’

  28. 4.6

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    That’s how I develop mindfulness of death.”

  29. 5.1

    Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Another mendicant said to the Buddha,

  30. 5.2

    “ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    “Sir, I too develop mindfulness of death.”

  31. 5.3

    “Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?

    “But mendicant, how do you develop it?”

  32. 5.4

    “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:

    “In this case, sir, I think:

  33. 5.5

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    ‘Oh, if I’d only live as long as it takes to chew and swallow four or five mouthfuls, I’d focus on the Buddha’s instructions and I could really achieve a lot.’

  34. 5.6

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    That’s how I develop mindfulness of death.”

  35. 6.1

    Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Another mendicant said to the Buddha,

  36. 6.2

    “ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    “Sir, I too develop mindfulness of death.”

  37. 6.3

    “Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?

    “But mendicant, how do you develop it?”

  38. 6.4

    “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:

    “In this case, sir, I think:

  39. 6.5

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekaṁ ālopaṁ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    ‘Oh, if I’d only live as long as it takes to chew and swallow a single mouthful, I’d focus on the Buddha’s instructions and I could really achieve a lot.’

  40. 6.6

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    That’s how I develop mindfulness of death.”

  41. 7.1

    Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Another mendicant said to the Buddha,

  42. 7.2

    “ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    “Sir, I too develop mindfulness of death.”

  43. 7.3

    “Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?

    “But mendicant, how do you develop it?”

  44. 7.4

    “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:

    “In this case, sir, I think:

  45. 7.5

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ assasitvā vā passasāmi passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    ‘Oh, if I’d only live as long as it takes to breathe out after breathing in, or to breathe in after breathing out, I’d focus on the Buddha’s instructions and I could really achieve a lot.’

  46. 7.6

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.

    That’s how I develop mindfulness of death.”

  47. 8.1

    Evaṁ vutte, bhagavā te bhikkhū etadavoca:

    When this was said, the Buddha said to those mendicants:

  48. 8.2

    “yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:

    “As to the mendicants who develop mindfulness of death by wishing

  49. 8.3

    ‘aho vatāhaṁ rattindivaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    to live for a day and night …

  50. 9.1

    Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:

  51. 9.2

    ‘aho vatāhaṁ divasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    or to live for a day …

  52. 10.1

    Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:

  53. 10.2

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    or to live as long as it takes to eat a meal of almsfood …

  54. 11.1

    Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:

  55. 11.2

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    or to live as long as it takes to chew and swallow four or five mouthfuls—

  56. 12.1

    Ime vuccanti, bhikkhave, bhikkhū pamattā viharanti dandhaṁ maraṇassatiṁ bhāventi āsavānaṁ khayāya.

    these are called mendicants who live negligently. They slackly develop mindfulness of death for the ending of defilements.

  57. 13.1

    Yo ca khvāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:

    But as to the mendicants who develop mindfulness of death by wishing

  58. 13.2

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekaṁ ālopaṁ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    to live as long as it takes to chew and swallow a single mouthful …

  59. 14.1

    Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:

  60. 14.2

    ‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ assasitvā vā passasāmi passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.

    or to live as long as it takes to breathe out after breathing in, or to breathe in after breathing out—

  61. 15.1

    Ime vuccanti, bhikkhave, bhikkhū appamattā viharanti tikkhaṁ maraṇassatiṁ bhāventi āsavānaṁ khayāya.

    these are called mendicants who live diligently. They keenly develop mindfulness of death for the ending of defilements.

  62. 16.1

    Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So you should train like this:

  63. 16.2

    ‘appamattā viharissāma, tikkhaṁ maraṇassatiṁ bhāvessāma āsavānaṁ khayāyā’ti.

    ‘We will live diligently. We will keenly develop mindfulness of death for the ending of defilements.’

  64. 16.3

    Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.

    That’s how you should train.”

  65. 16.4

    Navamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an6.19
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ