Adukkhamasukhīsutta
ฉบับหลวงอทุกขมสุขีอัตตาสูตร · ว่าด้วยอัตตาไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
พระนครสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรหนอมีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมไม่สลายไป. ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลายมีพระผู้มีพระภาคเป็นรากฐาน ฯลฯ
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปแลมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมไม่สลายไป. เมื่อเวทนามีอยู่ ฯลฯ เมื่อสัญญามีอยู่ ฯลฯ เมื่อสังขารมีอยู่ ฯลฯ เมื่อวิญญาณมีอยู่ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมไม่สลายไป.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง?
ภิ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า.
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมไม่สลายไป บ้างไหม?
ภิ. ไม่พึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้เลย พระเจ้าข้า.
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ เมื่อสิ่งนั้นมีอยู่ เพราะถือมั่นสิ่งนั้น จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายไปแล้วย่อมไม่สลายไป เวทนา ฯลฯ สัญญา ฯลฯ สังขาร ฯลฯ วิญญาณ ฯลฯ เที่ยงหรือไม่เที่ยง?
ภิ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯลฯ
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมสลายไป บ้างไหม?
ภิ. ไม่พึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนั้นเลย พระเจ้าข้า.
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ เมื่อสิ่งนั้นมีอยู่ เพราะถือมั่นสิ่งนั้น จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีทั้งทุกข์ทั้งสุข เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมไม่สลายไป.
จบ ตติยเปยยาลที่ ๓.
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 24.70
Linked Discourses 24.70
- 0.2
3. Tatiyagamanavagga
3. The Third Round
Adukkhamasukhīsutta
The Self is Neither Happy Nor Suffering
- 1.1
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
- 1.2
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
“Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise:
- 1.3
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’”ti?
‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death’?”
- 1.4
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe….
“Our teachings are rooted in the Buddha. …”
- 2.1
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
“When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises:
- 2.2
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’”ti.
‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death.’
- 2.3
“Vedanāya sati …pe…
When feeling …
- 2.4
saññāya sati …
perception …
- 2.5
saṅkhāresu sati …
choices …
- 2.6
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises:
- 2.7
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’ti.
‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death.’
- 3.1
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
What do you think, mendicants?
- 3.2
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
Is form permanent or impermanent?”
- 3.3
“Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,
“Impermanent, sir.” …
- 3.4
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
- 3.5
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’”ti?
- 3.6
“No hetaṁ, bhante”.
- 3.7
“Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ.
“And so, what’s impermanent is suffering.
- 3.8
Tasmiṁ sati, tadupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjati:
When this exists, grasping at this, the view arises:
- 3.9
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’”ti.
‘The self is neither happy nor suffering, and is healthy after death.’
- 3.10
“Vedanā …pe…
Is feeling …
- 3.11
saññā …
perception …
- 3.12
saṅkhārā …
choices …
- 3.13
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
consciousness permanent or impermanent?”
- 3.14
“Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,
“Impermanent, sir.” …
- 3.15
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
“But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?”
- 3.16
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’”ti?
- 3.17
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
- 3.18
“Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ.
“And so, what’s impermanent is suffering.
- 3.19
Tasmiṁ sati, tadupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjati:
When this exists, grasping at this, the view arises:
- 3.20
‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’”ti.
‘The self is neither happy nor suffering, and healthy after death.’”
- 3.21
Chabbīsatimaṁ.
- 3.22
Tatiyapeyyālo.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn24.70 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ