Paṭhamanatumhākasutta
Let go of what is not yours: the process of sense experience. You wouldn’t be upset if someone took the grass and sticks from the monastery grounds, so why worry over the aggregates?
ฉบับหลวงนตุมหากสูตรที ๑
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ดูกรภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละสิ่งนั้นเสีย สิ่งนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข ดูกรภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเล่าไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย จักษุไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละจักษุนั้นเสีย จักษุนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข รูปไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละรูปนั้นเสีย รูปนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข จักษุวิญญาณไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละจักษุวิญญาณนั้นเสีย จักษุวิญญาณนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข จักษุสัมผัสไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละจักษุสัมผัสนั้นเสีย จักษุสัมผัสนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข สุขเวทนา ทุกขเวทนาหรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัสเป็นปัจจัยไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละสุขเวทนา ทุกขเวทนาหรืออทุกขมสุขเวทนานั้นเสีย สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขนั้น เธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข ฯลฯ ใจไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละใจนั้นเสีย ใจนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุขธรรมารมณ์ทั้งหลายไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละธรรมารมณ์นั้นเสีย ธรรมารมณ์นั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข มโนวิญญาณไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละมโนวิญญาณนั้นเสีย มโนวิญญาณนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข มโนสัมผัสไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละมโนสัมผัสนั้นเสีย มโนสัมผัสนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนานั้นเสีย สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนานั้น เธอทั้งหลายละเสียแล้วจักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข ดูกรภิกษุทั้งหลาย หญ้า ไม้ กิ่งไม้ และใบไม้ อันมีที่วิหารเชตวันนี้ หญ้า ไม้ กิ่งไม้ และใบไม้ ชนนำไปบ้าง เผาเสียบ้าง ทำให้เป็นไปตามปัจจัยบ้าง เธอทั้งหลายมีความคิดอย่างนี้บ้างไหมว่า เราทั้งหลายชนนำไปบ้าง ทำให้เป็นไปตามปัจจัยบ้าง ฯ
ภิ. ข้อนั้นไม่มีเลย พระเจ้าข้า ฯ
พ. ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุไร ฯ
ภิ. เพราะหญ้า ไม้ กิ่งไม้ และใบไม้นั้น ไม่ใช่ตน หรือไม่ใช่ของแห่งตนของ ข้าพระองค์ทั้งหลายพระเจ้าข้า ฯ
พ. ข้อนั้นเป็นฉันใด ข้อนี้ก็เป็นฉันนั้นแหละ ดูกรภิกษุทั้งหลาย จักษุไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละจักษุนั้นเสีย จักษุนั้นเธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข รูปไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย … จักษุวิญญาณ… จักษุสัมผัส… สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนานั้นเสีย สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขม สุขเวทนานั้น เธอทั้งหลายละเสียแล้ว จักมีเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข ฯ
จบสูตรที่ ๘
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 35.101
Linked Discourses 35.101
- 0.2
10. Saḷavagga
10. The Sixes
Paṭhamanatumhākasutta
It’s Not Yours (1st)
- 1.1
“Yaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.
“Mendicants, give up what’s not yours.
- 1.2
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
Giving it up will be for your welfare and happiness.
- 1.3
Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṁ?
And what isn’t yours?
- 1.4
Cakkhu, bhikkhave, na tumhākaṁ.
The eye isn’t yours: give it up.
- 1.5
Taṁ pajahatha.
- 1.6
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
Giving it up will be for your welfare and happiness.
- 1.7
Rūpā na tumhākaṁ.
Sights …
- 1.8
Te pajahatha.
- 1.9
Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti.
- 1.10
Cakkhuviññāṇaṁ na tumhākaṁ.
Eye consciousness …
- 1.11
Taṁ pajahatha.
- 1.12
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
- 1.13
Cakkhusamphasso na tumhākaṁ.
Eye contact …
- 1.14
Taṁ pajahatha.
- 1.15
So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissati.
- 1.16
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi na tumhākaṁ.
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on eye contact isn’t yours: give it up.
- 1.17
Taṁ pajahatha.
- 1.18
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
Giving it up will be for your welfare and happiness.
- 1.19
…pe…
- 2.1
Jivhā na tumhākaṁ.
The ear … nose … tongue … body …
- 2.2
Taṁ pajahatha.
- 2.3
Sā vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissati.
- 2.4
Rasā na tumhākaṁ.
- 2.5
Te pajahatha.
- 2.6
Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti.
- 2.7
Jivhāviññāṇaṁ na tumhākaṁ.
- 2.8
Taṁ pajahatha.
- 2.9
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
- 2.10
Jivhāsamphasso na tumhākaṁ.
- 2.11
Taṁ pajahatha.
- 2.12
So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissati.
- 2.13
Yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi na tumhākaṁ.
- 2.14
Taṁ pajahatha. Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati …pe….
- 3.1
Mano na tumhākaṁ.
The mind isn’t yours: give it up.
- 3.2
Taṁ pajahatha.
- 3.3
So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissati.
Giving it up will be for your welfare and happiness.
- 3.4
Dhammā na tumhākaṁ.
Ideas …
- 3.5
Te pajahatha.
- 3.6
Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti.
- 3.7
Manoviññāṇaṁ na tumhākaṁ.
Mind consciousness …
- 3.8
Taṁ pajahatha.
- 3.9
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
- 3.10
Manosamphasso na tumhākaṁ.
Mind contact …
- 3.11
Taṁ pajahatha.
- 3.12
So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissati.
- 3.13
Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi na tumhākaṁ.
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on mind contact isn’t yours: give it up.
- 3.14
Taṁ pajahatha.
- 3.15
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
Giving it up will be for your welfare and happiness.
- 4.1
Seyyathāpi, bhikkhave, yaṁ imasmiṁ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ taṁ jano hareyya vā ḍaheyya vā yathāpaccayaṁ vā kareyya,
Suppose a person was to carry off the grass, sticks, branches, and leaves in this Jeta’s Grove, or burn them, or do what they want with them.
- 4.2
api nu tumhākaṁ evamassa:
Would you think:
- 4.3
‘amhe jano harati vā ḍahati vā yathāpaccayaṁ vā karotī’”ti?
‘This person is carrying us off, burning us, or doing what they want with us’?”
- 5.1
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.
- 6.1
“Taṁ kissa hetu”?
Why is that?
- 7.1
“Na hi no etaṁ, bhante, attā vā attaniyaṁ vā”ti.
Because to us that’s neither self nor belonging to self.”
- 8.1
“Evameva kho, bhikkhave, cakkhu na tumhākaṁ.
“In the same way, the eye isn’t yours: give it up.
- 8.2
Taṁ pajahatha.
- 8.3
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissati.
Giving it up will be for your welfare and happiness. …
- 8.4
Rūpā na tumhākaṁ …
- 8.5
cakkhuviññāṇaṁ …
- 8.6
cakkhusamphasso …pe…
- 8.7
yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi na tumhākaṁ.
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on mind contact isn’t yours: give it up.
- 8.8
Taṁ pajahatha.
- 8.9
Taṁ vo pahīnaṁ hitāya sukhāya bhavissatī”ti.
Giving it up will be for your welfare and happiness.”
- 8.10
Aṭṭhamaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn35.101 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ