รุกขสูตร ที่ ๔

เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว เย เกจิ สุปณฺณานํ รุกฺขา โกฏสิมฺพลี เตสํ อคฺคมกฺขายติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว เย เกจิ โพธิปกฺขิยา ธมฺมา ปญฺญินฺทฺริยํ เตสํ อคฺคมกฺขายติ ยทิทํ โพธาย ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ของพวกครุฑชนิดใดชนิดหนึ่ง ต้นโกฏสิมพลี (ไม้งิ้วป่า) โลกกล่าวว่า เป็นยอดของต้นไม้เหล่านั้น แม้ฉันใด โพธิปักขิยธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งปัญญินทรีย์ บัณฑิตกล่าวว่า เป็นยอดแห่งโพธิปักขิยธรรมเหล่านั้น เพราะเป็นไปเพื่อความตรัสรู้ฉันนั้นเหมือนกัน.

กตเม จ ภิกฺขเว โพธิปกฺขิยา ธมฺมา ฯ สทฺธินฺทฺริยํ ภิกฺขเว โพธิปกฺขิโย ธมฺโม ตํ โพธาย สํวตฺตติ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ โพธิปกฺขิโย ธมฺโม ตํ โพธาย สํวตฺตติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โพธิปักขิยธรรมเป็นไฉน? คือ สัทธินทรีย์ เป็น โพธิปักขิยธรรม ย่อมเป็นไปเพื่อความตรัสรู้ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ เป็นโพธิปักขิยธรรม ย่อมเป็นไปเพื่อความตรัสรู้.

เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว เย เกจิ สุปณฺณานํ รุกฺขา โกฏสิมฺพลี เตสํ อคฺคมกฺขายติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว เย เกจิ โพธิปกฺขิยา ธมฺมา ปญฺญินฺทฺริยํ เตสํ อคฺคมกฺขายติ ยทิทํ โพธายาติ ฯ โพธิปกฺขิยวคฺโค สตฺตโม ฯ ตสฺสุทฺทานํ สญฺโญชนา อนุสยา ปริญฺญา อาสวกฺขยา เทฺว ผลา จตุโร รุกฺขา วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ -------------

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ของพวกครุฑชนิดใดชนิดหนึ่ง ต้นโกฏสิมพลี โลกกล่าวว่า เป็นยอดของต้นไม้เหล่านั้น แม้ฉันใด โพธิปักขิยธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ปัญญินทรีย์บัณฑิตกล่าวว่า เป็นยอดแห่งโพธิปักขิยธรรมเหล่านั้น เพราะเป็นไปเพื่อความตรัสรู้ ฉันนั้นเหมือนกัน. จบ สูตรที่ ๑๐ จบ โพธิปักขิยวรรคที่ ๗ -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สัญโญชนาสูตร ๒. อนุสยสูตร ๓. ปริญญาสูตร ๔. อาสวักขยสูตร ๕. ผลสูตรที่ ๑ ๖. ผลสูตรที่ ๒ ๗. รุกขสูตรที่ ๑ ๘. รุกขสูตรที่ ๒ ๙. รุกขสูตรที่ ๓ ๑๐. รุกขสูตรที่ ๔. -----------------------------------------------------

ในโพธิปักขยวรรคที่ ๗. ผล ๗ อย่างเป็นส่วนเบื้องต้น.

บรรดาผลทั้ง ๗ อย่างนั้น ผล ๒ อย่างในหนหลัง ทำให้เป็นต้นแล้ว ก็เป็นของเจือกัน.

คำที่เหลือในพระสูตรนี้ และคำทั้งหมดนอกจากนี้ ล้วนแต่ตื้นทั้งนั้นแล.

จบอรรถกถาโพธิปักขิยวรรคที่ ๗ จบอรรถกถาอินทริยสังยุตที่ ๔ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สัญโญชนาสูตร

๒. อนุสยสูตร

๓. ปริญญาสูตร

๔. อาสวักขยสูตร

๕. ผลสูตรที่ ๑

๖. ผลสูตรที่ ๒

๗. รุกขสูตรที่ ๑

๘. รุกขสูตรที่ ๒

๙. รุกขสูตรที่ ๓

๑๐. รุกขสูตรที่ ๔. -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อินทริยสังยุตต์ สูกรขาตวรรคที่ ๖ ๘. สูกรขาตาสูตร