AN 7.64

Kodhanasutta

When someone is angry, they wish ill upon their enemy, and are disappointed if they do well. This sutta includes a powerful set of verses.

ฉบับหลวงโกธนาสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๖๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ เป็นความมุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิงหรือชายผู้มีความโกรธ ธรรม ๗ ประการ

เล่ม ๒๓ · หน้า ๗๙เป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนผู้เป็นข้าศึกกันในโลกนี้ย่อมปรารถนาต่อคนผู้เป็นข้าศึกกัน อย่างนี้ว่า ขอให้บุคคลผู้นี้มีผิวพรรณทรามเถิดหนอ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมไม่ยินดีให้คนที่เป็นข้าศึกกันมีผิวพรรณงาม ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนผู้โกรธ ถูกความโกรธ ครอบงำย่ำยีแล้ว แม้จะอาบน้ำ ไล้ทา ตัดผม โกนหนวด นุ่งผ้าขาวสะอาดแล้วก็ตาม แต่ถูก ความโกรธครอบงำแล้ว ย่อมเป็นผู้มีผิวพรรณทราม ดูกรภิกษุทั้งหลายนี้เป็นธรรมข้อที่ ๑ เป็น ความมุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิง หรือชายผู้มีความโกรธ ฯ

อีกประการหนึ่ง คนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมปรารถนาต่อคนที่เป็นข้าศึกกันอย่างนี้ว่า ขอ ให้บุคคลผู้นี้พึงนอนเป็นทุกข์เถิดหนอ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมไม่ ยินดีให้คนที่เป็นข้าศึกกันอยู่สบาย ดูกรภิกษุทั้งหลายคนผู้โกรธ ถูกความโกรธครอบงำย่ำยีแล้ว

แม้จะนอนบนบัลลังค์อันลาดด้วยผ้าขนสัตว์ ลาดด้วยผ้าขาวเนื้ออ่อน ลาดด้วยเครื่องลาดอย่างดี ทำด้วยหนังชะมด มีผ้าดาดเพดาน มีหมอนหนุนศีรษะและหนุนเท้าแดงทั้งสองข้างก็ตาม แต่ถูก ความโกรธครอบงำแล้ว ย่อมนอนเป็นทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นธรรมข้อที่ ๒ เป็นความ มุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิงหรือชาย ผู้มีความโกรธ ฯ

อีกประการหนึ่ง คนเป็นข้าศึกกัน ย่อมปรารถนาต่อคนผู้เป็นข้าศึกกันอย่างนี้ว่า ขอให้ บุคคลผู้นี้อย่ามีความเจริญเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคนผู้เป็นข้าศึกกันย่อมไม่ยินดีให้คน ที่เป็นข้าศึกกันมีความเจริญ ดูกรภิกษุทั้งหลายคนผู้โกรธ ถูกความโกรธครอบงำย่ำยีแล้ว แม้จะ ถือเอาสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ก็สำคัญว่าเราถือเอาสิ่งที่เป็นประโยชน์ แม้ถือเอาสิ่งที่เป็นประโยชน์

ก็สำคัญว่าเราถือเอาสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ธรรมเหล่านี้อันคนผู้โกรธ ถูกความโกรธครอบงำ ถือเอาแล้ว เป็นข้าศึกแก่กันและกัน ย่อมเป็นไปเพื่อความฉิบหายมิใช่ประโยชน์เกื้อกูล เพื่อทุกข์ ตลอดกาลนาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นธรรมข้อที่ ๓ เป็นความมุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิงหรือชายผู้มีความโกรธ ฯ

อีกประการหนึ่ง คนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมปรารถนาต่อคนผู้เป็นข้าศึกกันอย่างนี้ว่า ขอ ให้บุคคลผู้นี้อย่ามีโภคะเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคนที่เป็นข้าศึกกันย่อมไม่ยินดีให้คนที่

เล่ม ๒๓ · หน้า ๘๐เป็นข้าศึกกันมีโภคะ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนผู้โกรธ ถูกความโกรธครอบงำย่ำยีแล้ว แม้จะมี โภคะที่ตนหามาได้ด้วยความขยันหมั่นเพียรสั่งสมได้ด้วยกำลังแขน อาบเหงื่อต่างน้ำ เป็นของ ชอบธรรม ได้มาโดยธรรมพระราชาทั้งหลายย่อมริบโภคะของคนขี้โกรธเข้าพระคลังหลวง ดูกร ภิกษุทั้งหลายนี้เป็นธรรมข้อที่ ๔ เป็นความมุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการ ของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิงหรือชายผู้มีความโกรธ ฯ

อีกประการหนึ่ง คนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมปรารถนาต่อคนผู้เป็นข้าศึกกันอย่างนี้ว่า ขอ ให้บุคคลผู้นี้อย่ามียศเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคนผู้เป็นข้าศึกกันย่อมไม่ยินดีให้คนที่ เป็นข้าศึกกันมียศ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนผู้โกรธ ถูกความโกรธครอบงำย่ำยีแล้ว แม้จะได้ยศ มาเพราะความไม่ประมาท ก็เสื่อมจากยศนั้นได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นธรรมข้อที่ ๕ เป็นความ มุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกันเป็นความต้องการของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิงหรือชาย ผู้มีความโกรธ ฯ

อีกประการหนึ่ง คนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมปรารถนาต่อคนผู้เป็นข้าศึกกันอย่างนี้ว่า ขอ ให้บุคคลนี้อย่ามีมิตรเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคนที่เป็นข้าศึกกันย่อมไม่ยินดีให้คนที่เป็น ข้าศึกกันมีมิตร ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนผู้โกรธ ถูกความโกรธครอบงำย่ำยีแล้ว แม้เขาจะมีมิตร อำมาตย์ญาติสาโลหิต มิตรอำมาตย์ญาติสาโลหิตเหล่านั้น ก็เว้นเขาเสียห่างไกล ดูกรภิกษุทั้งหลาย

นี้เป็นธรรมข้อที่ ๖ เป็นความมุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการของคนผู้เป็น ข้าศึกกันย่อมมาถึงหญิงหรือชายผู้มีความโกรธ ฯ

อีกประการหนึ่ง คนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมปรารถนาต่อคนผู้เป็นข้าศึกกันอย่างนี้ว่า ขอ ให้บุคคลนี้ เมื่อตายไป พึงเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะคน ที่เป็นข้าศึกกันย่อมไม่ยินดีให้คนที่เป็นข้าศึกกันไปสุคติดูกรภิกษุทั้งหลาย คนผู้โกรธ ถูกความ โกรธครอบงำย่ำยีแล้ว ย่อมประพฤติทุจริตด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ ครั้นตายไป ย่อมเข้า ถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรกดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นธรรมข้อที่ ๗ เป็นความมุ่งหมายของ คนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อมมาถึงหญิงหรือชายผู้มีความโกรธ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการ นี้แล เป็นความมุ่งหมายของคนผู้เป็นข้าศึกกัน เป็นความต้องการของคนผู้เป็นข้าศึกกัน ย่อม มาถึงหญิงหรือชายผู้มีความโกรธ ฯ

เล่ม ๒๓ · หน้า ๘๑คนโกรธมีผิวพรรณทราม ย่อมนอนเป็นทุกข์ ถือเอาสิ่งที่เป็น

ประโยชน์แล้ว กลับปฏิบัติสิ่งอันไม่เป็นประโยชน์ ทำ

ปาณาติบาตด้วยกายและวาจา ย่อมถึงความเสื่อมทรัพย์ ผู้

มัวเมาเพราะความโกรธ ย่อมถึงความไม่มียศ ญาติมิตร

และสหาย ย่อมเว้นคนโกรธเสียห่างไกล คนผู้โกรธย่อมไม่

รู้จักความเจริญ ทำจิตให้กำเริบ ภัยที่เกิดมาจากภายในนั้น

คนผู้โกรธย่อมไม่รู้สึก คนโกรธย่อมไม่รู้อรรถ ไม่เห็นธรรม

ความโกรธย่อมครอบงำนรชนในขณะใด ความมืดตื้อย่อมมี

ในขณะนั้น คนผู้โกรธย่อมก่อกรรมที่ทำได้ยากเหมือนทำได้

ง่าย ภายหลังเมื่อหายโกรธแล้ว เขาย่อมเดือดร้อนเหมือน

ถูกไฟไหม้ คนผู้โกรธย่อมแสดงความเก้อยากก่อน เหมือน

ไฟแสดงควันก่อน ในกาลใด ความโกรธเกิดขึ้น คนย่อม

โกรธ ในกาลนั้น คนนั้นไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ และไม่

มีความเคารพ คนที่ถูกความโกรธครอบงำย่อมไม่มีความ

สว่างแม้แต่น้อยเลย กรรมใดยังห่างไกลจากธรรม อันให้

เกิดความเดือดร้อน เราจักบอกกรรมเหล่านั้น เธอทั้งหลาย

จงฟังธรรมนั้นไปตามลำดับ คนโกรธฆ่าบิดาก็ได้ ฆ่ามารดา

ของตนก็ได้ ฆ่าพระขีณาสพก็ได้ ฆ่าปุถุชนก็ได้ ลูกที่

มารดาเลี้ยงไว้จนได้ลืมตาดูโลกนี้ ลูกเช่นนั้นกิเลสหยาบช้า

โกรธขึ้นมาย่อมฆ่าแม้มารดานั้นผู้ให้ชีวิตความเป็นอยู่ได้ จริง

อยู่ สัตว์เหล่านั้นมีตนเป็นเครื่องเปรียบเทียบ เพราะตนเป็น

ที่รักอย่างยิ่ง คนโกรธหมกมุ่นในรูปต่างๆ ย่อมฆ่าตัวเอง

ได้เพราะเหตุต่างๆ ย่อมฆ่าตัวเองด้วยดาบบ้าง กินยาพิษ

บ้าง เอาเชือกผูกคอตายบ้าง โดดเขาตายบ้าง คนเหล่านั้น

เมื่อกระทำกรรมอันมีแต่ความเสื่อมและทำลายตนก็ไม่รู้สึก

เล่ม ๒๓ · หน้า ๘๒ความเสื่อมเกิดแต่ความโกรธ ตามที่กล่าวมานี้ เป็นบ่วงของ

มัจจุราช มีถ้ำเป็นที่อยู่อาศัย บุคคลผู้มักโกรธ มีการฝึกตน

คือมีปัญญา ความเพียรและสัมมาทิฐิ พึงตัดความโกรธนั้น

ขาดได้ บัณฑิตพึงตัดอกุศลธรรมแต่ละอย่างเสียให้ขาด พึง

ศึกษาในธรรมเหมือนอย่างนั้น เธอทั้งหลายปรารถนาอยู่ว่า

ขอความเป็นผู้เก้อยากอย่าได้มีแก่เราทั้งหลาย เธอทั้งหลาย

เป็นผู้ปราศจากความโกรธ ไม่มีความคับแค้นใจ ปราศจาก

ความโลภ ไม่มีความริษยา ฝึกฝนตนแล้ว ละความโกรธได้

เป็นผู้ไม่มีอาสวะ จักปรินิพพาน ฯ

จบสูตรที่ ๑๑

จบอัพยากตวรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อัพยากตสูตร ๒. ปุริสคติสูตร ๓. ติสสสูตร ๔. สีหสูตร ๕. รักขิตสูตร ๖. กิมมิลสูตร ๗. สัตตธรรมสูตร ๘. โมคคัลลานสูตร ๙. ปุญญวิปากสูตร ๑๐. ภริยาสูตร ๑๑. โกธนาสูตร

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 7.64

    Numbered Discourses 7.64

  2. 0.2

    6. Abyākatavagga

    6. The Undeclared Points

  3. Kodhanasutta

    Irritable

  4. 1.1

    “Sattime, bhikkhave, dhammā sapattakantā sapattakaraṇā kodhanaṁ āgacchanti itthiṁ vā purisaṁ vā.

    “Mendicants, these seven things that please and assist an enemy happen to an irritable woman or man.

  5. 1.2

    Katame satta?

    What seven?

  6. 1.3

    Idha, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Firstly, an enemy wishes for an enemy:

  7. 1.4

    ‘aho vatāyaṁ dubbaṇṇo assā’ti.

    ‘If only they’d become ugly!’

  8. 1.5

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  9. 1.6

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa vaṇṇavatāya nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have a beautiful enemy.

  10. 1.7

    Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, kiñcāpi so hoti sunhāto suvilitto kappitakesamassu odātavatthavasano;

    An irritable individual, overcome and overwhelmed by anger, is ugly, even though they’re nicely bathed and anointed, with hair and beard dressed, and wearing white clothes.

  11. 1.8

    atha kho so dubbaṇṇova hoti kodhābhibhūto.

  12. 1.9

    Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the first thing that pleases and assists an enemy which happens to an irritable woman or man.

  13. 2.1

    Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Furthermore, an enemy wishes for an enemy:

  14. 2.2

    ‘aho vatāyaṁ dukkhaṁ sayeyyā’ti.

    ‘If only they’d sleep badly!’

  15. 2.3

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  16. 2.4

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa sukhaseyyāya nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have an enemy who sleeps at ease.

  17. 2.5

    Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, kiñcāpi so pallaṅke seti gonakatthate paṭalikatthate kadalimigapavarapaccattharaṇe sauttaracchade ubhatolohitakūpadhāne;

    An irritable individual, overcome and overwhelmed by anger, sleeps badly, even though they sleep on a couch spread with woolen covers—shag-piled, pure white, or embroidered with flowers—and spread with a fine deer hide, with a canopy above and red pillows at both ends.

  18. 2.6

    atha kho so dukkhaññeva seti kodhābhibhūto.

  19. 2.7

    Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the second thing …

  20. 3.1

    Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Furthermore, an enemy wishes for an enemy:

  21. 3.2

    ‘aho vatāyaṁ na pacurattho assā’ti.

    ‘If only their needs are not amply satisfied!’

  22. 3.3

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  23. 3.4

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa pacuratthatāya nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have an enemy whose needs are amply satisfied.

  24. 3.5

    Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, anatthampi gahetvā ‘attho me gahito’ti maññati, atthampi gahetvā ‘anattho me gahito’ti maññati.

    When an irritable individual, overcome and overwhelmed by anger, gets what they don’t need they think, ‘I’ve got what I need.’ When they get what they need they think, ‘I’ve got what I don’t need.’

  25. 3.6

    Tassime dhammā aññamaññaṁ vipaccanīkā gahitā dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya saṁvattanti kodhābhibhūtassa.

    When an angry person gets these things that are the exact opposite of what they need, it’s for their lasting harm and suffering.

  26. 3.7

    Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the third thing …

  27. 4.1

    Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Furthermore, an enemy wishes for an enemy:

  28. 4.2

    ‘aho vatāyaṁ na bhogavā assā’ti.

    ‘If only they weren’t wealthy!’

  29. 4.3

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  30. 4.4

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa bhogavatāya nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have an enemy who is wealthy.

  31. 4.5

    Kodhanassa, bhikkhave, purisapuggalassa kodhābhibhūtassa kodhaparetassa, yepissa te honti bhogā uṭṭhānavīriyādhigatā bāhābalaparicitā sedāvakkhittā dhammikā dhammaladdhā, tepi rājāno rājakosaṁ pavesenti kodhābhibhūtassa.

    When an individual is irritable, overcome and overwhelmed by anger, the rulers seize the legitimate wealth they’ve earned by their efforts, built up with their own hands, gathered by the sweat of their brow.

  32. 4.6

    Ayaṁ, bhikkhave, catuttho dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the fourth thing …

  33. 5.1

    Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Furthermore, an enemy wishes for an enemy:

  34. 5.2

    ‘aho vatāyaṁ na yasavā assā’ti.

    ‘If only they weren’t famous!’

  35. 5.3

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  36. 5.4

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa yasavatāya nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have a famous enemy.

  37. 5.5

    Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto, yopissa so hoti yaso appamādādhigato, tamhāpi dhaṁsati kodhābhibhūto.

    When an individual is irritable, overcome and overwhelmed by anger, any fame they have acquired by diligence falls to dust.

  38. 5.6

    Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the fifth thing …

  39. 6.1

    Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Furthermore, an enemy wishes for an enemy:

  40. 6.2

    ‘aho vatāyaṁ na mittavā assā’ti.

    ‘If only they had no friends!’

  41. 6.3

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  42. 6.4

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa mittavatāya nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have an enemy with friends.

  43. 6.5

    Kodhanaṁ, bhikkhave, purisapuggalaṁ kodhābhibhūtaṁ kodhaparetaṁ, yepissa te honti mittāmaccā ñātisālohitā, tepi ārakā parivajjanti kodhābhibhūtaṁ.

    When an individual is irritable, overcome and overwhelmed by anger, their friends and colleagues, relatives and kin avoid them from afar.

  44. 6.6

    Ayaṁ, bhikkhave, chaṭṭho dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the sixth thing …

  45. 7.1

    Puna caparaṁ, bhikkhave, sapatto sapattassa evaṁ icchati:

    Furthermore, an enemy wishes for an enemy:

  46. 7.2

    ‘aho vatāyaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyyā’ti.

    ‘If only, when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell!’

  47. 7.3

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  48. 7.4

    Na, bhikkhave, sapatto sapattassa sugatigamane nandati.

    Because an enemy doesn’t like to have an enemy who goes to a good place.

  49. 7.5

    Kodhanoyaṁ, bhikkhave, purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.

    When an individual is irritable, overcome and overwhelmed by anger, they do bad things by way of body, speech, and mind.

  50. 7.6

    So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya …pe…

  51. 7.7

    kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati kodhābhibhūto.

    When their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.

  52. 7.8

    Ayaṁ, bhikkhave, sattamo dhammo sapattakanto sapattakaraṇo kodhanaṁ āgacchati itthiṁ vā purisaṁ vā.

    This is the seventh thing that pleases and assists an enemy which happens to an irritable woman or man.

  53. 8.1

    Ime kho, bhikkhave, satta dhammā sapattakantā sapattakaraṇā kodhanaṁ āgacchanti itthiṁ vā purisaṁ vāti.

    These are the seven things that please and assist an enemy which happen to an irritable woman or man.

  54. 9.1

    Kodhano dubbaṇṇo hoti,

    An irritable person is ugly

  55. 9.2

    atho dukkhampi seti so;

    and they sleep badly.

  56. 9.3

    Atho atthaṁ gahetvāna,

    When they get what they need,

  57. 9.4

    anatthaṁ adhipajjati.

    they take it to be what they don’t need.

  58. 10.1

    Tato kāyena vācāya,

    An angry person

  59. 10.2

    vadhaṁ katvāna kodhano;

    kills with body or speech;

  60. 10.3

    Kodhābhibhūto puriso,

    overcome with anger,

  61. 10.4

    dhanajāniṁ nigacchati.

    they lose their wealth.

  62. 11.1

    Kodhasammadasammatto,

    Mad with anger,

  63. 11.2

    āyasakyaṁ nigacchati;

    they fall into disgrace.

  64. 11.3

    Ñātimittā suhajjā ca,

    Family, friends, and loved ones

  65. 11.4

    parivajjanti kodhanaṁ.

    avoid an irritable person.

  66. 12.1

    Anatthajanano kodho,

    Anger creates harm;

  67. 12.2

    kodho cittappakopano;

    anger upsets the mind.

  68. 12.3

    Bhayamantarato jātaṁ,

    That person doesn’t recognize

  69. 12.4

    taṁ jano nāvabujjhati.

    the danger that arises within.

  70. 13.1

    Kuddho atthaṁ na jānāti,

    An angry person doesn’t know the good.

  71. 13.2

    kuddho dhammaṁ na passati;

    An angry person doesn’t see the truth.

  72. 13.3

    Andhatamaṁ tadā hoti,

    When a person is beset by anger,

  73. 13.4

    yaṁ kodho sahate naraṁ.

    only blind darkness is left.

  74. 14.1

    Yaṁ kuddho uparodheti,

    An angry person destroys with ease

  75. 14.2

    sukaraṁ viya dukkaraṁ;

    what was hard to build.

  76. 14.3

    Pacchā so vigate kodhe,

    Afterwards, when the anger is spent,

  77. 14.4

    aggidaḍḍhova tappati.

    they’re tormented as if burnt by fire.

  78. 15.1

    Dummaṅkuyaṁ padasseti,

    Their look betrays their sulkiness

  79. 15.2

    dhūmaṁ dhūmīva pāvako;

    like a fire’s smoky plume.

  80. 15.3

    Yato patāyati kodho,

    And when their anger flares up,

  81. 15.4

    yena kujjhanti mānavā.

    they make others angry.

  82. 16.1

    Nāssa hirī na ottappaṁ,

    They have no conscience or prudence,

  83. 16.2

    na vāco hoti gāravo;

    nor any respectful speech.

  84. 16.3

    Kodhena abhibhūtassa,

    One overcome by anger

  85. 16.4

    na dīpaṁ hoti kiñcanaṁ.

    has no island refuge anywhere.

  86. 17.1

    Tapanīyāni kammāni,

    The deeds that torment a man

  87. 17.2

    yāni dhammehi ārakā;

    are far from those that are good.

  88. 17.3

    Tāni ārocayissāmi,

    I’ll explain them now;

  89. 17.4

    taṁ suṇātha yathā tathaṁ.

    listen to this, for it is the truth.

  90. 18.1

    Kuddho hi pitaraṁ hanti,

    An angry person slays their father;

  91. 18.2

    hanti kuddho samātaraṁ;

    their mother, too, they slay.

  92. 18.3

    Kuddho hi brāhmaṇaṁ hanti,

    An angry person slays a saint;

  93. 18.4

    hanti kuddho puthujjanaṁ.

    a normal person, too, they slay.

  94. 19.1

    Yāya mātu bhato poso,

    A man is raised by his mother,

  95. 19.2

    imaṁ lokaṁ avekkhati;

    who shows him the world.

  96. 19.3

    Tampi pāṇadadiṁ santiṁ,

    But an angry ordinary person slays

  97. 19.4

    hanti kuddho puthujjano.

    even that good woman who gave him life.

  98. 20.1

    Attūpamā hi te sattā,

    Like oneself, those sentient beings

  99. 20.2

    attā hi paramo piyo;

    hold themselves most dear.

  100. 20.3

    Hanti kuddho puthuttānaṁ,

    But when angered,
    they kill themselves in different ways,

  101. 20.4

    nānārūpesu mucchito.

    distraught in many respects.

  102. 21.1

    Asinā hanti attānaṁ,

    Some kill themselves with swords,

  103. 21.2

    visaṁ khādanti mucchitā;

    some, distraught, take poison.

  104. 21.3

    Rajjuyā bajjha mīyanti,

    Some hang themselves with rope,

  105. 21.4

    pabbatāmapi kandare.

    or fling themselves down a mountain gorge.

  106. 22.1

    Bhūnahaccāni kammāni,

    When they commit deeds of baby-killing,

  107. 22.2

    attamāraṇiyāni ca;

    and killing themselves,

  108. 22.3

    Karontā nāvabujjhanti,

    they don’t realize what they do,

  109. 22.4

    kodhajāto parābhavo.

    for anger leads to their downfall.

  110. 23.1

    Itāyaṁ kodharūpena,

    The snare of death in the form of anger

  111. 23.2

    maccupāso guhāsayo;

    lies hidden in the heart.

  112. 23.3

    Taṁ damena samucchinde,

    You should cut it out by self-control,

  113. 23.4

    paññāvīriyena diṭṭhiyā.

    by wisdom, energy, and right ideas.

  114. 24.1

    Yathā metaṁ akusalaṁ,

    An astute person should cut out

  115. 24.2

    samucchindetha paṇḍito;

    this unskillful thing.

  116. 24.3

    Tatheva dhamme sikkhetha,

    And they’d train in the teaching in just the same way,

  117. 24.4

    mā no dummaṅkuyaṁ ahu.

    not yielding to sulkiness.

  118. 25.1

    Vītakodhā anāyāsā,

    Free of anger, free of despair,

  119. 25.2

    Vītalobhā anussukā;

    free of greed, with no more longing,

  120. 25.3

    Dantā kodhaṁ pahantvāna,

    tamed, having given up anger,

  121. 25.4

    Parinibbanti anāsavā”ti.

    the undefiled are fully extinguished.”

  122. 25.5

    Ekādasamaṁ.

  123. 25.6

    Abyākatavaggo chaṭṭho.

  124. 26.0

    Tassuddānaṁ

  125. 26.1

    Abyākato purisagati,

  126. 26.2

    Tissa sīha arakkhiyaṁ;

  127. 26.3

    Kimilaṁ satta pacalā,

  128. 26.4

    Mettā bhariyā kodhekādasāti.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an7.64
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ