Dutiyalokadhammasutta
The eight worldly conditions in detail: gain and loss, fame and disgrace, praise and blame, pleasure and pain.
ฉบับหลวงโลกวิปัตติสูตร
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ข้อ ๙๖ดูกรภิกษุทั้งหลาย โลกธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมหมุนไปตามโลก และโลกย่อม หมุนไปตามโลกธรรม ๘ ประการ ๘ ประการเป็นไฉนคือ ลาภ ๑ ความเสื่อมลาภ ๑ ยศ ๑ ความเสื่อมยศ ๑ นินทา ๑ สรรเสริญ ๑สุข ๑ ทุกข์ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โลกธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมหมุนไปตามโลก และโลกย่อมหมุนไปตามโลกธรรม ๘ ประการนี้ ดูกรภิกษุ ทั้งหลายลาภก็ดี ความเสื่อมลาภก็ดี ยศก็ดี ความเสื่อมยศก็ดี นินทาก็ดี สรรเสริญก็ดี สุข ก็ดี ทุกข์ก็ดี ย่อมเกิดขึ้นแก่ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมเกิดขึ้นแม้แก่อริยสาวกผู้ได้สดับ ดูกร ภิกษุทั้งหลาย ในข้อนี้จะมีอะไรแปลกกัน มีอะไรผิดกัน มีอะไรเป็นข้อแตกต่างกัน ระหว่าง อริยสาวกผู้ได้สดับกับปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ฯ
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มี พระภาคเป็นมูล มีพระผู้มีพระภาคเป็นผู้นำ มีพระผู้มีพระภาคเป็นที่พึ่งอาศัย ข้าแต่พระองค์
เล่ม ๒๓ · หน้า ๑๒๔ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส ขอเนื้อความแห่งภาษิตนี้แจ่มแจ้งกะพระผู้มีพระภาคเถิด ภิกษุ ทั้งหลายได้สดับต่อพระผู้มีพระภาคแล้ว จักทรงจำไว้ ฯ
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าอย่างนั้น เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระผู้มีพระภาคแล้วพระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย ลาภย่อมเกิดขึ้นแก่ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับเขาไม่ตระหนักชัด ไม่ทราบชัดตามความ เป็นจริงว่า ลาภนี้เกิดขึ้นแล้วแก่เราก็แต่ว่าลาภนั้นเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปร ปรวนเป็นธรรมดา ความเสื่อมลาภ … ยศ … ความเสื่อมยศ … นินทา … สรรเสริญ … สุข …
ทุกข์ย่อมเกิดขึ้นแก่ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ เขาไม่ตระหนักชัด ไม่ทราบชัดตามความเป็นจริงว่า ทุกข์นี้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ก็แต่ว่า ทุกข์นั้นไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา แม้ลาภย่อมครอบงำจิตของเขาได้ แม้ความเสื่อมลาภ …แม้ยศ … แม้ความเสื่อมยศ … แม้นินทา … แม้สรรเสริญ … แม้สุข … แม้ทุกข์ย่อมครอบงำจิตของเขาได้ เขาย่อมยินดีลาภที่เกิดขึ้นแล้ว
ย่อมยินร้ายในความเสื่อมลาภ ย่อมยินดียศที่เกิดขึ้น ย่อมยินร้ายในความเสื่อมยศ ย่อมยินดี สรรเสริญที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมยินร้ายในนินทา ย่อมยินดีสุขที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมยินร้ายในทุกข์ เขาประกอบด้วยความยินดียินร้ายอย่างนี้ ย่อมไม่พ้นไปจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาส เรากล่าวว่า ไม่พ้นไปจากทุกข์ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลาภย่อมเกิดแก่อริยสาวกผู้ได้สดับ อริยสาวกนั้น ย่อมตระหนักชัด ทราบชัดตามความเป็นจริงว่า ลาภเกิดขึ้นแล้วแก่เรา ก็แต่ว่า ลาภนั้นไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ความเสื่อมลาภ … ยศ …ความเสื่อมยศ … นินทา … สรรเสริญ … สุข … ทุกข์ย่อมเกิดขึ้นแก่อริยสาวกผู้ได้สดับ อริยสาวกนั้นย่อมตระหนักชัด ทราบชัดตามความ จริงว่า ทุกข์นี้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ก็แต่ว่า ทุกข์นั้นไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวน เป็นธรรมดาแม้ลาภย่อมครอบงำจิตของท่านไม่ได้ แม้ความเสื่อมลาภ … แม้ยศ … แม้ความเสื่อมยศ …
แม้นินทา … แม้สรรเสริญ … แม้สุข … แม้ทุกข์ย่อมครอบงำจิตของท่านไม่ได้ ท่านย่อมไม่ยินดีลาภที่ เกิดขึ้นแล้ว ไม่ยินร้ายในความเสื่อมลาภไม่ยินดียศที่เกิดขึ้นแล้ว ไม่ยินร้ายในความเสื่อมยศ ไม่ ยินดีความสรรเสริญที่เกิดขึ้นแล้ว ไม่ยินร้ายในนินทา ไม่ยินดีสุขที่เกิดขึ้นแล้ว ไม่ยินร้ายใน ทุกข์ท่านละความยินดียินร้ายได้แล้วเด็ดขาดอย่างนี้ ย่อมพ้นไปจากชาติ ชรา มรณะโสกะ
เล่ม ๒๓ · หน้า ๑๒๕ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เรากล่าวว่า ย่อมพ้นไปจากทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย
นี้แลเป็นความแปลกกัน ผิดกัน แตกต่างกัน ระหว่างอริยสาวกผู้ได้สดับกับปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ฯ
ธรรมในหมู่มนุษย์เหล่านี้ คือ ลาภ ๑ ความเสื่อมลาภ ๑
ยศ ๑ ความเสื่อมยศ ๑ นินทา ๑ สรรเสริญ ๑ สุข ๑ ทุกข์ ๑
เป็นสภาพไม่เที่ยง ไม่แน่นอน มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา
แต่ท่านผู้เป็นนักปราชญ์ มีสติ ทราบธรรมเหล่านั้นแล้ว
พิจารณาเห็นว่า มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ธรรมอันน่า
ปรารถนา ย่อมย่ำยีจิตของท่านไม่ได้ ท่านย่อมไม่ยินร้ายต่อ
อนิฏฐารมณ์ ท่านขจัดความยินดีและยินร้ายเสียได้จนไม่เหลืออยู่
อนึ่ง ท่านทราบทางนิพพานอันปราศจากธุลี ไม่มีความเศร้าโศก
เป็นผู้ถึงฝั่งแห่งภพ ย่อมทราบได้อย่างถูกต้อง ฯ
จบสูตรที่ ๖
- 0.1
Aṅguttara Nikāya 8.6
Numbered Discourses 8.6
- 0.2
1. Mettāvagga
1. Love
Dutiyalokadhammasutta
Worldly Conditions (2nd)
- 1.1
“Aṭṭhime, bhikkhave, lokadhammā lokaṁ anuparivattanti, loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati.
“Mendicants, the eight worldly conditions revolve around the world, and the world revolves around the eight worldly conditions.
- 1.2
Katame aṭṭha?
What eight?
- 1.3
Lābho ca, alābho ca, yaso ca, ayaso ca, nindā ca, pasaṁsā ca, sukhañca, dukkhañca.
Gain and loss, fame and disgrace, blame and praise, pleasure and pain.
- 1.4
Ime kho, bhikkhave, aṭṭha lokadhammā lokaṁ anuparivattanti, loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattati.
These eight worldly conditions revolve around the world, and the world revolves around these eight worldly conditions.
- 2.1
Assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi.
An unlearned ordinary person encounters gain and loss, fame and disgrace, blame and praise, and pleasure and pain.
- 2.2
Sutavatopi, bhikkhave, ariyasāvakassa uppajjati lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi.
And so does a learned noble disciple.
- 2.3
Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā”ti?
What, then, is the difference between a learned noble disciple and an ordinary unlearned person?”
- 2.4
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
“Our teachings are rooted in the Buddha. He is our guide and our refuge. Sir, may the Buddha himself please clarify the meaning of this. The mendicants will listen and remember it.”
- 3.1
“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
“Well then, mendicants, listen and apply your mind well, I will speak.”
- 3.2
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
“Yes, sir,” they replied.
- 3.3
Bhagavā etadavoca:
The Buddha said this:
- 3.4
“assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābho.
“Mendicants, an unlearned ordinary person encounters gain.
- 3.5
So na iti paṭisañcikkhati:
They don’t reflect:
- 3.6
‘uppanno kho me ayaṁ lābho;
‘I’ve encountered this gain.
- 3.7
so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
It’s impermanent, suffering, and perishable.’ They don’t truly understand it.
- 3.8
Uppajjati alābho …pe…
They encounter loss …
- 3.9
uppajjati yaso …
fame …
- 3.10
uppajjati ayaso …
disgrace …
- 3.11
uppajjati nindā …
blame …
- 3.12
uppajjati pasaṁsā …
praise …
- 3.13
uppajjati sukhaṁ …
pleasure …
- 3.14
uppajjati dukkhaṁ.
pain.
- 3.15
So na iti paṭisañcikkhati:
They don’t reflect:
- 3.16
‘uppannaṁ kho me idaṁ dukkhaṁ;
‘I’ve encountered this pain.
- 3.17
tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhamman’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
It’s impermanent, suffering, and perishable.’ They don’t truly understand it.
- 4.1
Tassa lābhopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, alābhopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, yasopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, ayasopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, nindāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, pasaṁsāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, sukhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, dukkhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati.
So gain and loss, fame and disgrace, blame and praise, and pleasure and pain occupy their mind.
- 4.2
So uppannaṁ lābhaṁ anurujjhati, alābhe paṭivirujjhati;
They favor gain and oppose loss.
- 4.3
uppannaṁ yasaṁ anurujjhati, ayase paṭivirujjhati;
They favor fame and oppose disgrace.
- 4.4
uppannaṁ pasaṁsaṁ anurujjhati, nindāya paṭivirujjhati;
They favor praise and oppose blame.
- 4.5
uppannaṁ sukhaṁ anurujjhati, dukkhe paṭivirujjhati.
They favor pleasure and oppose pain.
- 4.6
So evaṁ anurodhavirodhasamāpanno na parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi.
Being so full of favoring and opposing, they’re not freed from rebirth, old age, and death, from sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
- 4.7
‘Na parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
They’re not freed from suffering, I say.
- 5.1
Sutavato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa uppajjati lābho.
A learned noble disciple encounters gain.
- 5.2
So iti paṭisañcikkhati:
They reflect:
- 5.3
‘uppanno kho me ayaṁ lābho;
‘I’ve encountered this gain.
- 5.4
so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
It’s impermanent, suffering, and perishable.’ They truly understand it.
- 5.5
Uppajjati alābho …pe…
They encounter loss …
- 5.6
uppajjati yaso …
fame …
- 5.7
uppajjati ayaso …
disgrace …
- 5.8
uppajjati nindā …
blame …
- 5.9
uppajjati pasaṁsā …
praise …
- 5.10
uppajjati sukhaṁ …
pleasure …
- 5.11
uppajjati dukkhaṁ.
pain.
- 5.12
So iti paṭisañcikkhati:
They reflect:
- 5.13
‘uppannaṁ kho me idaṁ dukkhaṁ;
‘I’ve encountered this pain.
- 5.14
tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhamman’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
It’s impermanent, suffering, and perishable.’ They truly understand it.
- 6.1
Tassa lābhopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, alābhopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, yasopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, ayasopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, nindāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, pasaṁsāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, sukhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, dukkhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati.
So gain and loss, fame and disgrace, blame and praise, and pleasure and pain don’t occupy their mind.
- 6.2
So uppannaṁ lābhaṁ nānurujjhati, alābhe nappaṭivirujjhati;
They don’t favor gain or oppose loss.
- 6.3
uppannaṁ yasaṁ nānurujjhati, ayase nappaṭivirujjhati;
They don’t favor fame or oppose disgrace.
- 6.4
uppannaṁ pasaṁsaṁ nānurujjhati, nindāya nappaṭivirujjhati;
They don’t favor praise or oppose blame.
- 6.5
uppannaṁ sukhaṁ nānurujjhati, dukkhe nappaṭivirujjhati.
They don’t favor pleasure or oppose pain.
- 6.6
So evaṁ anurodhavirodhavippahīno parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi.
Having given up favoring and opposing, they’re freed from rebirth, old age, and death, from sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
- 6.7
‘Parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
They’re freed from suffering, I say.
- 6.8
Ayaṁ kho, bhikkhave, viseso ayaṁ adhippayāso idaṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenāti.
This is the difference between a learned noble disciple and an unlearned ordinary person.
- 7.1
Lābho alābho ca yasāyaso ca,
Gain and loss, fame and disgrace,
- 7.2
Nindā pasaṁsā ca sukhaṁ dukhañca;
blame and praise, and pleasure and pain.
- 7.3
Ete aniccā manujesu dhammā,
These qualities among mankind are impermanent,
- 7.4
Asassatā vipariṇāmadhammā.
transient, and perishable.
- 8.1
Ete ca ñatvā satimā sumedho,
An intelligent and mindful person knows these things,
- 8.2
Avekkhati vipariṇāmadhamme;
seeing that they’re perishable.
- 8.3
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṁ,
Desirable things don’t disturb their mind,
- 8.4
Aniṭṭhato no paṭighātameti.
nor are they repelled by the undesirable.
- 9.1
Tassānurodhā atha vā virodhā,
Both favoring and opposing
- 9.2
Vidhūpitā atthaṅgatā na santi;
are cleared and disappeared, they are no more.
- 9.3
Padañca ñatvā virajaṁ asokaṁ,
Knowing the stainless, sorrowless state,
- 9.4
Sammappajānāti bhavassa pāragū”ti.
they who have gone beyond rebirth
understand rightly.” - 9.5
Chaṭṭhaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
an8.6 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ