SN 11.2

Susīmasutta

When Sakka, the Lord of Gods, tries to organize a conterattack against the demons, he is frustrated by his lazy general Susīma. Sakka asks Susīma how one might get what one wants without effort; but Susīma apparently believes Sakka can grant any wish he wants. The Buddha emphasizes that if effort is valuable among the gods, how much more so for mendicants.

ฉบับหลวงสุสิมสูตรที่ ๒

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๒สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของท่านอนาถบิณฑิกมหาเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ฯ

ในกาลนั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฯ ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคแล้ว ฯ

ข้อ ๘๕๖พระผู้มีพระภาครับสั่งว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว พวกอสูรได้พากันมารบกับพวกเทวดา ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น ท้าวสักกะจอมเทวดาตรัสเรียกสุสิมเทพบุตรมาบัญชาว่า พ่อสุสิมะ พวกอสูรเหล่านี้กำลังพากันมารบพวกเทวดา พ่อจงไปป้องกันพวกอสูรไว้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย สุสิมเทพบุตรรับบัญชาท้าวสักกะจอมเทวดาว่า ขอเดชะ ขอพระองค์จงทรงพระเจริญดังนี้ แล้วมัวประมาทเสีย ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้ครั้งที่ ๒ ฯลฯ แม้ครั้งที่ ๓ ท้าวสักกะจอมเทวดาก็ได้ตรัสเรียกสุสิมเทพบุตรมาบัญชาว่า พ่อสุสิมะ พวกอสูรเหล่านี้กำลังพากันมารบพวกเทวดา พ่อจงไปป้องกันพวกอสูรไว้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้ในครั้งที่ ๓ สุสิมเทพบุตรรับบัญชาท้าวสักกะจอมเทวดาว่า ขอเดชะ ขอพระองค์จงทรงพระเจริญ ดังนี้ แล้วมัวประมาทเสีย ฯ

ข้อ ๘๕๗ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวสักกะจอมเทวดาตรัสกะสุสิมเทพบุตรด้วยคาถาว่า บุคคลไม่หมั่น ไม่พยายาม แต่ประสบความสุขได้ ณ ที่ใด ดูกรสุสิมะ เจ้าจงไป ณ ที่นั้น และจงพาเราไปให้ถึง ณ ที่นั้นด้วยเถิด ฯ

ข้อ ๘๕๘สุสิมเทพบุตรกราบทูลว่า บุคคลเป็นผู้เกียจคร้าน ไม่หมั่น และไม่ใช้ใครๆ ให้กระทำกิจทั้งหลายอีกด้วย เขาพึงพรั่งพร้อมด้วยกามทุกอย่าง ข้าแต่ท้าวสักกะ ขอพระองค์จงตรัสบอกฐานะอันประเสริฐนั้นแก่ข้าพระองค์ ฯ

ข้อ ๘๕๙ท้าวสักกะตรัสตอบว่า ที่ใดบุคคลเกียจคร้าน ไม่หมั่น ถึงความสุขล่วงส่วนได้ สุสิมะ เจ้าจงไป ณ ที่นั้น และจงพาเราไปให้ถึง ณ ที่นั้นด้วยเถิด ฯ

ข้อ ๘๖๐สุสิมเทพบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่ท้าวสักกะผู้ประเสริฐกว่าเทวดา ข้าพระองค์ทั้งหลายจะพึงได้ความสุขใด โดยไม่ต้องทำการงาน ข้าแต่ท้าวสักกะ ขอพระองค์จงตรัสบอกความสุขนั้นอันประเสริฐ ที่ไม่มีความแห้งใจ ไม่มีความคับแค้นแก่ข้าพระองค์เถิด ฯ

ท้าวสักกะตรัสตอบว่า หากความสุขจะมีได้โดยไม่ต้องทำการงาน ไม่ว่าในที่ไหนๆใครๆ ย่อมยังชีพอยู่ไม่ได้ เพราะนั่นเป็นทางแห่งนิพพาน สุสิมะ เจ้าจงไป ณ ที่นั้น และจงพาเราไปให้ถึง ณ ที่นั้นด้วยเถิด ฯ

ข้อ ๘๖๒ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ท้าวสักกะจอมเทวดาพระองค์นั้นอาศัย ผลบุญของพระองค์ เป็นอยู่ เสวยรัชสมบัติมีความเป็นใหญ่ยิ่งด้วยความเป็นอิสระแห่งเทวดาชั้นดาวดึงส์ จึงจักพรรณนาคุณแห่งความเพียรคือความหมั่น ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอบวชแล้วในธรรมวินัยอันเรากล่าวชอบแล้วอย่างนี้ พึงหมั่นเพียรพยายามเพื่อบรรลุมรรคผลที่ยังไม่บรรลุ เพื่อได้มรรคผลที่ยังไม่ได้ เพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งมรรคผลอันตนยังมิได้ทำให้แจ้ง ข้อนี้จะพึงงดงามในธรรมวินัยนี้ โดยแท้ ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 11.2

    Linked Discourses 11.2

  2. 0.2

    1. Paṭhamavagga

    Chapter One

  3. Susīmasutta

    With Susīma

  4. 1.1

    Sāvatthiyaṁ.

    At Sāvatthī.

  5. 1.2

    Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There the Buddha addressed the mendicants,

  6. 1.3

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  7. 1.4

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  8. 1.5

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  9. 2.1

    “Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, asurā deve abhiyaṁsu.

    “Once upon a time, mendicants, the titans marched against the gods.

  10. 2.2

    Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo susīmaṁ devaputtaṁ āmantesi:

    Then Sakka, lord of gods, addressed the godling Susīma,

  11. 2.3

    ‘ete, tāta susīma, asurā deve abhiyanti.

    ‘Dear Susīma, the titans march against the gods!

  12. 2.4

    Gaccha, tāta susīma, asure paccuyyāhī’ti.

    Go, and march against the titans!’

  13. 2.5

    ‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, bhikkhave, susīmo devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā pamādaṁ āpādesi.

    ‘Yes, lord,’ replied Susīma. But he fell into negligence.

  14. 2.6

    Dutiyampi kho, bhikkhave, sakko devānamindo susīmaṁ devaputtaṁ āmantesi …pe…

    For a second time …

  15. 2.7

    dutiyampi pamādaṁ āpādesi.

  16. 2.8

    Tatiyampi kho, bhikkhave, sakko devānamindo susīmaṁ devaputtaṁ āmantesi …pe…

    For a third time …

  17. 2.9

    tatiyampi pamādaṁ āpādesi.

  18. 2.10

    Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo susīmaṁ devaputtaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

    Then Sakka addressed the godling Susīma in verse:

  19. 3.1

    ‘Anuṭṭhahaṁ avāyāmaṁ,

    ‘Susīma, go to that place

  20. 3.2

    sukhaṁ yatrādhigacchati;

    where you can achieve happiness

  21. 3.3

    Susīma tattha gacchāhi,

    without working for it or trying hard—

  22. 3.4

    mañca tattheva pāpayā’ti.

    and take me with you!’

  23. 4.1

    ‘Alasvassa anuṭṭhātā,

    ‘That a lazy man who does no work,

  24. 4.2

    na ca kiccāni kāraye;

    and doesn’t do his duty,

  25. 4.3

    Sabbakāmasamiddhassa,

    should fulfill all his desires:

  26. 4.4

    taṁ me sakka varaṁ disā’ti.

    Sakka, render me this boon!’

  27. 5.1

    ‘Yatthālaso anuṭṭhātā,

    ‘Susīma, go to that place

  28. 5.2

    accantaṁ sukhamedhati;

    where a lazy man who does no work

  29. 5.3

    Susīma tattha gacchāhi,

    prospers in unending happiness—

  30. 5.4

    mañca tattheva pāpayā’ti.

    and take me with you!’

  31. 6.1

    ‘Akammunā devaseṭṭha,

    ‘O Sakka, first among gods,

  32. 6.2

    sakka vindemu yaṁ sukhaṁ;

    that we might find the happiness

  33. 6.3

    Asokaṁ anupāyāsaṁ,

    that’s sorrowless, unstressed:

  34. 6.4

    taṁ me sakka varaṁ disā’ti.

    Sakka, render me this boon!’

  35. 7.1

    ‘Sace atthi akammena,

    ‘If there exists anywhere a place

  36. 7.2

    koci kvaci na jīvati;

    where one can live happily without working,

  37. 7.3

    Nibbānassa hi so maggo,

    that surely would be extinguishment’s path!

  38. 7.4

    susīma tattha gacchāhi;

    Susīma, go to that place

  39. 7.5

    Mañca tattheva pāpayā’ti.

    and take me with you!’

  40. 8.1

    So hi nāma, bhikkhave, sakko devānamindo sakaṁ puññaphalaṁ upajīvamāno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kārento uṭṭhānavīriyassa vaṇṇavādī bhavissati.

    Since, mendicants, even that Sakka, lord of gods—while living off of the fruit of his good deeds, and ruling as sovereign lord over these gods of the thirty-three—will speak in praise of initiative and energy,

  41. 8.2

    Idha kho taṁ, bhikkhave, sobhetha, yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā uṭṭhaheyyātha ghaṭeyyātha vāyameyyātha appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāyā”ti.

    you can excel at this, for you who have gone forth in such a well explained teaching and training can try hard, strive, and make an effort to attain the unattained, achieve the unachieved, and realize the unrealized.”

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn11.2
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500PDM-1.0
English translation — Bhikkhu SujatoCC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวงPublic domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ