Subhāsitajayasutta
The demon lord Vepacitti proposes to Sakka that they engage in a battle of wits in debate rather than war. Vepacitti speaks in praise of forceful punishment, while Sakka stands up for patience and forgiveness.
ฉบับหลวงสุภาษิตชยสูตรที่ ๕
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ข้อ ๕สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล ฯลฯ
พระผู้มีพระภาคตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว สงครามระหว่างพวกเทวดากับอสูรได้ประชิดกันแล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสกะท้าวสักกะจอมเทวดาว่า แน่จอมเทวดา เราจงเอาชนะกันด้วยการกล่าวคำสุภาษิตเถิด ฯ
ท้าวสักกะจอมเทวดาตรัสว่า แน่ะท้าวเวปจิตติ ตกลงเราจงเอาชนะกันด้วยการกล่าวคำสุภาษิต ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล พวกเทวดาและพวกอสูรได้ร่วมกันตั้งผู้ตัดสิน ว่าผู้ตัดสินเหล่านี้จักรู้ทั่วถึงคำสุภาษิต คำทุพภาษิต ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้นแล ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสกะท้าวสักกจอมเทวดาว่า แน่ะจอมเทวดา ท่านจงตรัสคาถา ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติตรัสเช่นนี้ ท้าวสักกะจอมเทวดาได้ตรัสกะท้าวเวปจิตติจอมอสูรว่า แน่ะท้าวเวปจิตติในเทวโลกนี้ท่านเป็นเทพมาก่อน ท่านจงกล่าวคาถาเถิด ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวสักกะตรัสเช่นนี้แล้ว ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสคาถานี้ว่า พวกคนพาลยิ่งกริ้วโกรธถ้าหากบุคคลไม่ตัดรอนเสีย ฉะนั้นนักปราชญ์ผู้มีปัญญาจึงควรกำจัดคนพาลเสียด้วยอาญาอันรุนแรง ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสคาถาแล้ว เหล่าอสูรพากันอนุโมทนา พวกเทวดาต่างก็พากันนิ่ง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้นแลท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวกะท้าวสักกะจอมเทวดาว่า แน่ะจอมเทวดา ท่านจงกล่าวคาถาเถิด ฯ
ข้อ ๘๘๐ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติตรัสเช่นนี้แล้ว ท้าวสักกะจอมเทวดาได้ตรัสคาถานี้ว่า ฯ
ผู้ใดรู้ว่าผู้อื่นโกรธแล้วเป็นผู้มีสติระงับไว้ได้ เราเห็นว่าการระงับไว้ได้ของผู้นั้นเป็นเครื่องตัดรอนคนพาล ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อท้าวสักกะจอมเทวดาได้ภาษิตคาถาแล้ว พวกเทวดาพากันอนุโมทนา เหล่าอสูรต่างก็นิ่ง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้นแล ท้าวสักกะจอมเทวดาตรัสกะท้าวเวปจิตติจอมอสูรว่า ดูกรท้าวเวปจิตติ ท่านจงตรัสคาถาเถิด ฯ
เล่ม ๑๕ · หน้า ๒๖๙ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวสักกะตรัสเช่นนี้ ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสคาถานี้ว่า
ดูกรท้าววาสวะ เราเห็นโทษของการอดกลั้นนี่แหละ เพราะว่าเมื่อใดคนพาลสำคัญเห็นผู้นั้นว่า ผู้นี้อดกลั้นต่อเราเพราะความกลัว เมื่อนั้นคนพาลผู้ทรามปัญญายิ่งข่มขี่ผู้นั้น เหมือนโคยิ่งข่มขี่โคตัวแพ้ที่หนีไป ฉะนั้น ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรภาษิตคาถาแล้ว เหล่าอสูรพากันอนุโมทนา พวกเทวดาต่างก็นิ่ง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้นแล ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสกะท้าวสักกะจอมเทวดาว่า แน่ะจอมเทวดา ท่านจงตรัสคาถาเถิด ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรตรัสเช่นนี้ ท้าวสักกะจอมเทวดาได้ตรัสคาถาเหล่านี้ว่า
บุคคลจงสำคัญเห็นว่า ผู้นี้อดกลั้นต่อเราเพราะความกลัวหรือหาไม่ก็ตามที ประโยชน์ทั้งหลายมีประโยชน์ของตนเป็นอย่างยิ่ง ประโยชน์ยิ่งกว่าขันติไม่มี ผู้ใดแลเป็นคนมีกำลังอดกลั้นต่อคนทุรพลไว้ได้ ความอดกลั้นไว้ได้ของผู้นั้นบัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่าเป็นขันติอย่างยิ่ง คนทุรพลย่อมจะอดทนอยู่เป็นนิตย์ บัณฑิตทั้งหลายเรียกกำลังของผู้ที่มีกำลังอย่างคนพาลว่ามิใช่กำลัง ไม่มีผู้ใดที่จะกล่าวโต้ต่อผู้ที่มีกำลังอันธรรมคุ้มครองแล้วได้เลย เพราะความโกรธนั้นโทษอันลามกจึงมีแก่ผู้ที่โกรธตอบผู้ที่โกรธแล้ว บุคคลผู้ไม่โกรธตอบผู้ที่โกรธแล้ว ย่อมชื่อว่าชนะสงครามซึ่งเอาชนะได้ยาก ผู้ใดรู้ว่าผู้อื่นโกรธแล้วเป็นผู้มีสติระงับไว้ได้ ผู้นั้นชื่อว่าประพฤติประโยชน์แก่ทั้งสองฝ่าย คือทั้งฝ่ายตนและคนอื่น คนผู้ที่ไม่ฉลาดในธรรม ย่อมสำคัญเห็นผู้ที่รักษาประโยชน์ของทั้งสองฝ่าย คือของตนและคนอื่น ว่าเป็นคนโง่ ดังนี้ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวสักกะจอมเทวดาได้ภาษิตคาถาเหล่านี้แล้ว พวกเทวดาพากันอนุโมทนา เหล่าอสูรต่างก็นิ่ง ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ผู้ตัดสินทั้งของพวกเทวดาและพวกอสูรได้ กล่าวคำนี้ว่า ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสคาถาทั้งหลายแล้วแล แต่คาถาเหล่านั้นมีความเกี่ยวเกาะด้วยอาชญา มีความเกี่ยวเกาะด้วยศาตรา เพราะเหตุเช่นนี้ จึงมีความหมายมั่น ความแก่งแย่ง ความทะเลาะวิวาท ท้าวสักกะจอมเทวดาได้ตรัสคาถาทั้งหลายแล้วแล ก็คาถาเหล่านั้นไม่เกี่ยวเกาะด้วยอาชญา ไม่เกี่ยวเกาะด้วยศาตรา เพราะเหตุเช่นนี้ จึงมีความไม่หมายมั่น ความไม่แก่งแย่ง ความไม่ทะเลาะวิวาท ท้าวสักกะจอมเทวดาชนะเพราะได้ตรัสคำสุภาษิต ฯ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ชัยชนะด้วยการกล่าวคำสุภาษิตได้เป็นของท้าวสักกะจอมเทวดา ด้วยประการฉะนี้แล ฯ
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 11.5
Linked Discourses 11.5
- 0.2
1. Paṭhamavagga
Chapter One
Subhāsitajayasutta
Victory by Good Speech
- 1.1
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
- 1.2
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi.
“Once upon a time, mendicants, a battle was fought between the gods and the titans.
- 1.3
Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
Then Vepacitti, lord of titans, said to Sakka, lord of gods,
- 1.4
‘hotu, devānaminda, subhāsitena jayo’ti.
‘Lord of gods, let there be victory by fine words!’
- 1.5
‘Hotu, vepacitti, subhāsitena jayo’ti.
‘Vepacitti, let there be victory by fine words!’
- 1.6
Atha kho, bhikkhave, devā ca asurā ca pārisajje ṭhapesuṁ:
Then the gods and the titans appointed a panel of judges, saying,
- 1.7
‘ime no subhāsitadubbhāsitaṁ ājānissantī’ti.
‘These will understand our good and bad statements.’
- 1.8
Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
Then Vepacitti, lord of titans, said to Sakka, lord of gods,
- 1.9
‘bhaṇa, devānaminda, gāthan’ti.
‘Lord of gods, recite a verse!’
- 1.10
Evaṁ vutte, bhikkhave, sakko devānamindo vepacittiṁ asurindaṁ etadavoca:
When he said this, Sakka said to him,
- 1.11
‘tumhe khvettha, vepacitti, pubbadevā.
‘Vepacitti, you are the elder gods here.
- 1.12
Bhaṇa, vepacitti, gāthan’ti.
Recite a verse.’
- 1.13
Evaṁ vutte, bhikkhave, vepacitti asurindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:
So Vepacitti spoke this verse:
- 2.1
‘Bhiyyo bālā pabhijjeyyuṁ,
‘Fools would vent even more
- 2.2
no cassa paṭisedhako;
if there’s no one to put a stop to them.
- 2.3
Tasmā bhusena daṇḍena,
So an intelligent person should stop
- 2.4
dhīro bālaṁ nisedhaye’ti.
a fool with forceful punishment.’
- 3.1
Bhāsitāya kho pana, bhikkhave, vepacittinā asurindena gāthāya asurā anumodiṁsu, devā tuṇhī ahesuṁ.
The titans applauded Vepacitti’s verse, while the gods kept silent.
- 3.2
Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
Then Vepacitti said to Sakka,
- 3.3
‘bhaṇa, devānaminda, gāthan’ti.
‘Lord of gods, recite a verse!’
- 3.4
Evaṁ vutte, bhikkhave, sakko devānamindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:
So Sakka spoke this verse:
- 4.1
‘Etadeva ahaṁ maññe,
‘I think that this is the only way
- 4.2
bālassa paṭisedhanaṁ;
to put a stop to a fool,
- 4.3
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā,
when you know that the other is upset,
- 4.4
yo sato upasammatī’ti.
be mindful and stay calm.’
- 5.1
Bhāsitāya kho pana, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthāya, devā anumodiṁsu, asurā tuṇhī ahesuṁ.
The gods applauded Sakka’s verse, while the titans kept silent.
- 5.2
Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo vepacittiṁ asurindaṁ etadavoca:
Then Sakka said to Vepacitti,
- 5.3
‘bhaṇa, vepacitti, gāthan’ti.
‘Vepacitti, recite a verse!’
- 5.4
Evaṁ vutte, bhikkhave, vepacitti asurindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:
So Vepacitti spoke this verse:
- 6.1
‘Etadeva titikkhāya,
‘In this mere endurance, Vāsava,
- 6.2
vajjaṁ passāmi vāsava;
I see a flaw.
- 6.3
Yadā naṁ maññati bālo,
When a fool thinks,
- 6.4
bhayā myāyaṁ titikkhati;
“He endures me out of fear,”
- 6.5
Ajjhāruhati dummedho,
the simpleton will go after you even harder,
- 6.6
gova bhiyyo palāyinan’ti.
like a cow chasing someone who runs away.’
- 7.1
Bhāsitāya kho pana, bhikkhave, vepacittinā asurindena gāthāya asurā anumodiṁsu, devā tuṇhī ahesuṁ.
The titans applauded Vepacitti’s verse, while the gods kept silent.
- 7.2
Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
Then Vepacitti said to Sakka,
- 7.3
‘bhaṇa, devānaminda, gāthan’ti.
‘Lord of gods, recite a verse!’
- 7.4
Evaṁ vutte, bhikkhave, sakko devānamindo imā gāthāyo abhāsi:
So Sakka spoke this verse:
- 8.1
‘Kāmaṁ maññatu vā mā vā,
‘Let him think this if he wishes, or not—
- 8.2
bhayā myāyaṁ titikkhati;
“He endures me out of fear.”
- 8.3
Sadatthaparamā atthā,
For the highest goal, one’s own,
- 8.4
khantyā bhiyyo na vijjati.
naught better than patience is found.
- 9.1
Yo have balavā santo,
When a strong person
- 9.2
dubbalassa titikkhati;
endures a weakling,
- 9.3
Tamāhu paramaṁ khantiṁ,
they call that the ultimate patience,
- 9.4
niccaṁ khamati dubbalo.
for a weakling must always be patient.
- 10.1
Abalaṁ taṁ balaṁ āhu,
The strength of folly
- 10.2
yassa bālabalaṁ balaṁ;
is really just weakness, they say.
- 10.3
Balassa dhammaguttassa,
But no one can challenge a person
- 10.4
paṭivattā na vijjati.
who’s strong, guarded by the teaching.
- 11.1
Tasseva tena pāpiyo,
When you get angry at an angry person
- 11.2
yo kuddhaṁ paṭikujjhati;
you just make things worse for yourself.
- 11.3
Kuddhaṁ appaṭikujjhanto,
When you don’t get angry at an angry person
- 11.4
saṅgāmaṁ jeti dujjayaṁ.
you win a battle hard to win.
- 12.1
Ubhinnamatthaṁ carati,
When you know that the other is angry,
- 12.2
attano ca parassa ca;
you act for the good of both
- 12.3
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā,
yourself and the other
- 12.4
yo sato upasammati.
if you’re mindful and stay calm.
- 13.1
Ubhinnaṁ tikicchantānaṁ,
People inexpert in the teaching
- 13.2
attano ca parassa ca;
consider one who heals both
- 13.3
Janā maññanti bāloti,
oneself and the other
- 13.4
ye dhammassa akovidā’ti.
to be a fool.’
- 14.1
Bhāsitāsu kho pana, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthāsu, devā anumodiṁsu, asurā tuṇhī ahesuṁ.
The gods applauded Sakka’s verses, while the titans kept silent.
- 14.2
Atha kho, bhikkhave, devānañca asurānañca pārisajjā etadavocuṁ:
Then the panel of judges consisting of both gods and titans said this,
- 14.3
‘bhāsitā kho vepacittinā asurindena gāthāyo.
‘The verses spoken by Vepacitti
- 14.4
Tā ca kho sadaṇḍāvacarā sasatthāvacarā, iti bhaṇḍanaṁ iti viggaho iti kalaho.
evoke punishment and violence. That’s how you get fights, arguments, and quarrels.
- 14.5
Bhāsitā kho sakkena devānamindena gāthāyo.
The verses spoken by Sakka
- 14.6
Tā ca kho adaṇḍāvacarā asatthāvacarā, iti abhaṇḍanaṁ iti aviggaho iti akalaho.
don’t evoke punishment and violence. That’s how you stay free of fights, arguments, and quarrels.
- 14.7
Sakkassa devānamindassa subhāsitena jayo’ti.
Sakka, lord of gods, wins victory by fine words!’
- 14.8
Iti kho, bhikkhave, sakkassa devānamindassa subhāsitena jayo ahosī”ti.
And that’s how Sakka came to win victory by fine words.”
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn11.5 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ