SN 36.21

Sīvakasutta

When the wanderer Moḷiyasīvaka asks if all feelings are caused by karma in past lives. The Buddha denies this, asserting that feelings have many different causes.

ฉบับหลวงสิวกสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันกลันทกนิวาปสถาน ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล โมฬิยสิวกปริพาชกเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งมีวาทะอย่างนี้ มีทิฐิอย่างนี้ว่า บุคคลนี้ได้เสวยสุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุข อย่างใดอย่างหนึ่ง สุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขทั้งมวลนั้น มีการกระทำไว้ในปางก่อนเป็นเหตุ ก็ในข้อนี้ท่านพระโคดมตรัสอย่างไร พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ดูกรสิวกะ เวทนาบางอย่างมีดีเป็นสมุฏฐานก็มี ย่อมเกิดขึ้นในโลกนี้ ข้อที่เวทนาบางอย่างซึ่งมีดีเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นในโลกนี้ บุคคลพึงทราบได้เองอย่างนี้ก็มี โลกสมมติว่าเป็นของจริงก็มี ในข้อนั้นสมณพราหมณ์เหล่าใดมีวาทะอย่างนี้ มีทิฐิอย่างนี้ว่า บุคคลนี้ได้เสวยสุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขอย่างใดอย่างหนึ่ง สุข ทุกข์หรืออทุกขมสุขทั้งมวลนั้น มีการกระทำไว้ในปางก่อนเป็นเหตุ ย่อม แล่นไปสู่สิ่งที่รู้ด้วยตนเอง และแล่นไปสู่สิ่งที่สมมติกันว่าเป็นความจริงในโลก เพราะฉะนั้น เรากล่าวว่า เป็นความผิดของสมณพราหมณ์เหล่านั้น เวทนาบางอย่างมีเสมหะเป็นสมุฏฐาน ก็มี ฯลฯ มีลมเป็นสมุฏฐานก็มี ฯลฯ มีร่วมกันเป็นสมุฏฐานก็มี ฯลฯ เกิดแต่เปลี่ยนฤดูก็มี ฯลฯ เกิดแต่รักษาตัวไม่สม่ำเสมอก็มี ฯลฯ เกิดจากการถูกทำร้ายก็มี ฯลฯ เวทนาบางอย่างเกิดแต่ผล ของกรรมก็มี ย่อมเกิดขึ้นในโลกนี้ ข้อที่เวทนาบางอย่างซึ่งเกิดแต่ผลของกรรมเกิดขึ้นในโลกนี้ บุคคลพึงทราบได้เองอย่างนี้ก็มี โลกสมมติว่าเป็นของจริงก็มี ในข้อนั้นสมณพราหมณ์เหล่าใดมีวาทะอย่างนี้ มีทิฐิอย่างนี้ว่า บุคคลนี้ได้เสวยสุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขอย่างใดอย่างหนึ่ง สุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขทั้งมวลนั้น มีการกระทำไว้ในปางก่อนเป็นเหตุ ย่อมแล่นไปสู่สิ่งที่รู้ด้วยตนเองและแล่นไปสู่สิ่งที่สมมติกันว่าเป็นความจริงในโลก เพราะฉะนั้นเรากล่าวว่า เป็นความผิดของสมณพราหมณ์เหล่านั้น ฯ

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว โมฬิยสิวกปริพาชกได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ขอท่านพระโคดมโปรดทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะจนตลอดชีวิต ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ฯ

เรื่องดี ๑ เสมหะ ๑ ลม ๑ ดี เสมหะ ลม รวมกัน ๑ฤดู ๑ รักษาตัวไม่สม่ำเสมอ ๑ ถูกทำร้าย ๑ ผลของกรรม ๑ เป็นที่ ๘ ฯ

จบสูตรที่ ๑

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 36.21

    Linked Discourses 36.21

  2. 0.2

    3. Aṭṭhasatapariyāyavagga

    3. The Explanation of the Hundred and Eight

  3. Sīvakasutta

    With Sīvaka

  4. 1.1

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 1.2

    Atha kho moḷiyasīvako paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

    Then the wanderer Moḷiyasīvaka went up to the Buddha and exchanged greetings with him.

  6. 1.3

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho moḷiyasīvako paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:

  7. 1.4

    “santi, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:

    “Worthy Gotama, there are some ascetics and brahmins who have this doctrine and view:

  8. 1.5

    ‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.

    ‘Everything this individual person experiences—pleasurable, painful, or neutral—is because of past deeds.’

  9. 1.6

    Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti?

    What does the worthy Gotama say about this?”

  10. 2.1

    “Pittasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka, idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.

    “Sīvaka, some feelings stem from bile disorders.

  11. 2.2

    Sāmampi kho etaṁ, sīvaka, veditabbaṁ yathā pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.

    You can know this from your own personal experience,

  12. 2.3

    Lokassapi kho etaṁ, sīvaka, saccasammataṁ yathā pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.

    and it is generally deemed to be true.

  13. 2.4

    Tatra, sīvaka, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:

    Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that

  14. 2.5

    ‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.

    everything an individual person experiences is because of past deeds

  15. 2.6

    Yañca sāmaṁ ñātaṁ tañca atidhāvanti, yañca loke saccasammataṁ tañca atidhāvanti.

    go beyond personal experience and beyond what is generally deemed to be true.

  16. 2.7

    Tasmā tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ micchāti vadāmi.

    So those ascetics and brahmins are wrong, I say.

  17. 3.1

    Semhasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka …pe…

    Some feelings stem from phlegm disorders …

  18. 3.2

    vātasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka …pe…

    wind disorders …

  19. 3.3

    sannipātikānipi kho, sīvaka …pe…

    their conjunction …

  20. 3.4

    utupariṇāmajānipi kho, sīvaka …pe…

    change in weather …

  21. 3.5

    visamaparihārajānipi kho, sīvaka …pe…

    not taking care of yourself …

  22. 3.6

    opakkamikānipi kho, sīvaka …pe…

    exertion …

  23. 3.7

    kammavipākajānipi kho, sīvaka, idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.

    Some feelings are the result of past deeds.

  24. 3.8

    Sāmampi kho etaṁ, sīvaka, veditabbaṁ.

    You can know this from your own personal experience,

  25. 3.9

    Yathā kammavipākajānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti;

  26. 3.10

    lokassapi kho etaṁ, sīvaka, saccasammataṁ.

    and it is generally deemed to be true.

  27. 3.11

    Yathā kammavipākajānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti;

  28. 3.12

    tatra, sīvaka, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:

    Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that

  29. 3.13

    ‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.

    everything an individual person experiences is because of past deeds

  30. 3.14

    Yañca sāmaṁ ñātaṁ tañca atidhāvanti yañca loke saccasammataṁ tañca atidhāvanti.

    go beyond personal experience and beyond what is generally deemed to be true.

  31. 3.15

    Tasmā ‘tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ micchā’ti vadāmī”ti.

    So those ascetics and brahmins are wrong, I say.”

  32. 4.1

    Evaṁ vutte, moḷiyasīvako paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, the wanderer Moḷiyasīvaka said to the Buddha,

  33. 4.2

    “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe…

    “Excellent, worthy Gotama! Excellent! …

  34. 4.3

    upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  35. 5.1

    “Pittaṁ semhañca vāto ca,

    “Bile, phlegm, and wind,

  36. 5.2

    Sannipātā utūni ca;

    their conjunction, and the weather,

  37. 5.3

    Visamaṁ opakkamikaṁ,

    not taking care of yourself, exertion,

  38. 5.4

    Kammavipākena aṭṭhamī”ti.

    and the result of deeds is the eighth.”

  39. 5.5

    Paṭhamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn36.21
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ