AN 10.109

Vamanasutta

The Buddha speaks of an emetic for curing ailments, but says that a spiritual emetic is better.

ฉบับหลวงวมนสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๑๐๙ดูกรภิกษุทั้งหลาย นายแพทย์ทั้งหลายย่อมให้ยาสำรอก เพื่อบำบัดอาพาธมีดี เป็นสมุฏฐานบ้าง เพื่อบำบัดอาพาธมีเสมหะเป็นสมุฏฐานบ้างเพื่อบำบัดอาพาธมีลมเป็นสมุฏฐาน บ้าง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ยาสำรอกนั่นมีอยู่เรามิได้กล่าวว่า ไม่มี ก็แต่ว่ายาสำรอกนี้นั้นแล ย่อมสำเร็จผลบ้าง ย่อมเสียผลบ้าง ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เราจักแสดงยาสำรอกอันเป็นของพระ อริยะที่สำเร็จผลอย่างเดียว ไม่เสียผล ที่สัตว์ทั้งหลายผู้มีความเกิดเป็นธรรมดาอาศัยแล้ว ย่อม พ้นจากความเกิด ผู้มีความแก่เป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากความแก่ ผู้มีความตายเป็นธรรมดา ย่อม พ้นจากความตาย ผู้มีความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ ความโทมนัสและความคับแค้นใจเป็น ธรรมดา ย่อมพ้นจากความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ ความโทมนัสและความคับแค้นใจได้

เล่ม ๒๔ · หน้า ๑๘๙เธอทั้งหลายจงฟังยาสำรอกนั้น จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระผู้มี พระภาคแล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ยาสำรอกอันเป็นของพระอริยะ ที่ สำเร็จผลอย่างเดียว ไม่เสียผล ที่สัตว์ทั้งหลายผู้มีความเกิดเป็นธรรมดาอาศัยแล้ว ย่อมพ้นจาก ความเกิด ฯลฯ ความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ ความโทมนัสและความคับแค้นใจ เป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความเห็นชอบ ย่อมสำรอกความเห็นผิดได้ และสำรอกอกุศลธรรม อันลามกมิใช่น้อยที่เกิดขึ้นเพราะความเห็นผิดเป็นปัจจัย ส่วนกุศลธรรมมิใช่น้อยถึงความเจริญ บริบูรณ์ เพราะความเห็นชอบเป็นปัจจัย ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความดำริชอบ ย่อมสำรอกความดำริผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีการเจรจาชอบ ย่อมสำรอกการเจรจาผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีการงานชอบ ย่อมสำรอกการงานผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีการเลี้ยงชีพชอบ ย่อมสำรอกการเลี้ยงชีพผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความพยายามชอบ ย่อมสำรอกความพยายามผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความระลึกชอบ ย่อมสำรอกความระลึกผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความตั้งใจชอบ ย่อมสำรอกความตั้งใจผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความรู้ชอบ ย่อมสำรอกความรู้ผิดได้ … ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีความหลุดพ้นชอบ ย่อมสำรอกความหลุดพ้นผิดได้ และ สำรอกอกุศลธรรมอันลามกมิใช่น้อยที่เกิดขึ้นเพราะความหลุดพ้นผิดเป็นปัจจัยได้ ส่วนกุศล ธรรมมิใช่น้อย ย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์ เพราะความหลุดพ้นชอบเป็นปัจจัย ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ยาสำรอกอันเป็นอริยะนี้แล ย่อมสำเร็จผลอย่างเดียวไม่เสียผล ที่สัตว์ทั้งหลายผู้มีความเกิดเป็นธรรมดาอาศัยแล้ว ย่อมพ้นจากความเกิด ผู้มีความแก่เป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากความแก่ ผู้มีความตายเป็นธรรมดาย่อมพ้นจากความตาย ผู้มีความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ ความโทมนัสและความคับแค้นใจเป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ ความโทมนัส และความคับแค้นใจได้ ฯ

จบสูตรที่ ๙

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 10.109

    Numbered Discourses 10.109

  2. 0.2

    11. Samaṇasaññāvagga

    11. Perceptions for Ascetics

  3. Vamanasutta

    Emetic

  4. 1.1

    “Tikicchakā, bhikkhave, vamanaṁ denti pittasamuṭṭhānānampi ābādhānaṁ paṭighātāya, semhasamuṭṭhānānampi ābādhānaṁ paṭighātāya, vātasamuṭṭhānānampi ābādhānaṁ paṭighātāya.

    “Mendicants, doctors prescribe an emetic for eliminating illnesses stemming from disorders of bile, phlegm, and wind.

  5. 1.2

    Atthetaṁ, bhikkhave, vamanaṁ; ‘netaṁ natthī’ti vadāmi.

    There is such an emetic, I don’t deny it.

  6. 1.3

    Tañca kho etaṁ, bhikkhave, vamanaṁ sampajjatipi vipajjatipi.

    But this kind of emetic sometimes works and sometimes fails.

  7. 2.1

    Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṁ vamanaṁ desessāmi, yaṁ vamanaṁ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṁ vamanaṁ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti.

    I will teach a noble emetic that works without fail. Relying on that emetic, sentient beings who are liable to rebirth, old age, and death, to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress are freed from all these things.

  8. 2.2

    Taṁ suṇātha …pe….

    Listen and apply your mind well, I will speak. …

  9. 3.1

    Katamañca taṁ, bhikkhave, ariyaṁ vamanaṁ, yaṁ vamanaṁ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṁ vamanaṁ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti …pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti?

    And what is that noble emetic that works without fail?

  10. 4.1

    Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi vantā hoti;

    For one of right view, wrong view is vomited up.

  11. 4.2

    ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa vantā honti;

    And the many bad, unskillful qualities produced by wrong view are vomited up.

  12. 4.3

    sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.

    And because of right view, many skillful qualities are fully developed.

  13. 5.1

    Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo vanto hoti …pe…

    For one of right purpose, wrong purpose is vomited up. …

  14. 5.2

    sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā vantā hoti …

    For one of right speech, wrong speech is vomited up. …

  15. 5.3

    sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto vanto hoti …

    For one of right action, wrong action is vomited up. …

  16. 5.4

    sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo vanto hoti …

    For one of right livelihood, wrong livelihood is vomited up. …

  17. 5.5

    sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo vanto hoti …

    For one of right effort, wrong effort is vomited up. …

  18. 5.6

    sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati vantā hoti …

    For one of right mindfulness, wrong mindfulness is vomited up. …

  19. 5.7

    sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi vanto hoti …

    For one of right immersion, wrong immersion is vomited up. …

  20. 5.8

    sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṁ vantaṁ hoti …pe….

    For one of right knowledge, wrong knowledge is vomited up. …

  21. 6.1

    Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti vantā hoti;

    For one of right freedom, wrong freedom is vomited up.

  22. 6.2

    ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa vantā honti;

    And the many bad, unskillful qualities produced by wrong freedom are vomited up.

  23. 6.3

    sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.

    And because of right freedom, many skillful qualities are fully developed.

  24. 6.4

    Idaṁ kho taṁ, bhikkhave, ariyaṁ vamanaṁ yaṁ vamanaṁ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṁ vamanaṁ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti …pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī”ti.

    This is the noble emetic that works without fail. Relying on this emetic, sentient beings who are liable to rebirth, old age, and death, to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress are freed from all these things.”

  25. 6.5

    Navamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an10.109
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ