AN 6.46

Mahācundasutta

In a discourse evidently set some time after the Buddha’s passing, Venerable Mahācunda urges different groups of meditators, whether they emphasize serenity or insight, to respect and support each other.

ฉบับหลวงมหาจุนทสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๓๑๗สมัยหนึ่ง ท่านพระมหาจุนทะอยู่ที่นิคมชื่อสัญชาติในแคว้นเจดีย์ ครั้งนั้น ท่านพระมหาจุนทะเรียกภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลายภิกษุเหล่านั้นรับคำท่านพระ มหาจุนทะแล้ว ท่านพระมหาจุนทะได้กล่าวดังนี้ว่าดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบ ธรรมในธรรมวินัยนี้ ย่อมรุกรานภิกษุผู้เพ่งฌานว่า ก็ภิกษุผู้เพ่งฌานเหล่านี้ ย่อมเพ่งฌาน ยึด หน่วงฌานว่า เราเพ่งฌานๆ ดังนี้ ก็ภิกษุเหล่านี้ เพ่งฌานทำไม เพ่งฌานเพื่ออะไร เพ่ง ฌานเพราะเหตุไร ภิกษุผู้ประกอบธรรมย่อมไม่เลื่อมใสในการเพ่งฌานนั้น และภิกษุผู้เพ่งฌาน ย่อมไม่เลื่อมใสในการประกอบธรรมนั้น ทั้งไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ชนหมู่มาก เพื่อ ความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูลแก่ชนหมู่มากเพื่อความสุขแก่เทวดาและ มนุษย์ทั้งหลาย ฯ

ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย อนึ่ง ภิกษุผู้เพ่งฌานในธรรมวินัยนี้ ย่อมรุกรานพวกภิกษุ ผู้ประกอบธรรมว่า ก็ภิกษุผู้ประกอบธรรมเหล่านี้ ย่อมเป็นผู้ฟุ้งเฟ้อ เย่อหยิ่ง วางท่า ปากจัด พูดพล่าม มีสติหลงใหล ไม่มีสัมปชัญญะ มีใจไม่ตั้งมั่น มีจิตฟุ้งซ่าน มีอินทรีย์ปรากฏว่า เรา ประกอบธรรมๆ ดังนี้ ก็ภิกษุเหล่านี้ประกอบธรรมทำไม ประกอบธรรมเพื่ออะไร ประกอบ ธรรมเพราะเหตุไร ภิกษุผู้เพ่งฌานย่อมไม่เลื่อมใสในการประกอบธรรมนั้น และภิกษุผู้ประกอบ ธรรมย่อมไม่เลื่อมใสในการเพ่งฌานนั้น ทั้งไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ชนหมู่มาก … ฯ

ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย อนึ่ง ภิกษุผู้ประกอบธรรมในธรรมวินัยนี้ ย่อมสรรเสริญ ภิกษุผู้ประกอบธรรมเท่านั้น ไม่สรรเสริญภิกษุผู้เพ่งฌาน ภิกษุผู้ประกอบธรรมย่อมไม่เลื่อมใสใน การเพ่งฌานนั้น และภิกษุผู้เพ่งฌานย่อมไม่เลื่อมใสในการประกอบธรรมนั้น ทั้งไม่เป็นผู้ปฏิบัติ เพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ชนหมู่มาก … ฯ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๒๔ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย อนึ่ง ภิกษุผู้เพ่งฌานในธรรมวินัยนี้ ย่อมสรรเสริญภิกษุผู้ เพ่งฌานเท่านั้น ไม่สรรเสริญภิกษุผู้ประกอบธรรม ภิกษุผู้เพ่งฌานย่อมไม่เลื่อมใสในการ ประกอบธรรมนั้น และภิกษุผู้ประกอบธรรมย่อมไม่เลื่อมใสในการเพ่งฌานนั้น ทั้งไม่ปฏิบัติเพื่อ ประโยชน์เกื้อกูลแก่ชนหมู่มาก เพื่อความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูลแก่ชน หมู่มาก เพื่อความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ฯ

เพราะเหตุนั้นแหละ ท่านทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราทั้งหลายเป็นผู้ประกอบธรรม จักสรรเสริญภิกษุผู้เพ่งฌาน ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ข้อนั้น เพราะเหตุไร เพราะว่า บุคคลผู้ที่ถูกต้องอมตธาตุด้วยกาย เป็นอัจฉริยบุคคล หาได้ยากในโลก ฯ

เพราะเหตุนั้นแหละ ท่านทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราทั้งหลายเป็นผู้เพ่งฌาน จักสรรเสริญภิกษุผู้ประกอบธรรม ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่า บุคคลผู้ที่แทงทะลุเห็นข้ออรรถอันลึกซึ้งด้วยปัญญานั้น เป็น อัจฉริยบุคคล หาได้ยากในโลก ฯ

จบสูตรที่ ๔

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 6.46

    Numbered Discourses 6.46

  2. 0.2

    5. Dhammikavagga

    5. About Dhammika

  3. Mahācundasutta

    By Mahācunda

  4. 1.1

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 1.2

    ekaṁ samayaṁ āyasmā mahācundo cetīsu viharati sayaṁjātiyaṁ.

    At one time Venerable Mahācunda was staying in the land of the Cetis at Sahajāti.

  6. 1.3

    Tatra kho āyasmā mahācundo bhikkhū āmantesi:

    There he addressed the mendicants:

  7. 1.4

    “āvuso bhikkhave”ti.

    “Reverends, mendicants!”

  8. 1.5

    “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahācundassa paccassosuṁ.

    “Reverend,” they replied.

  9. 1.6

    Āyasmā mahācundo etadavoca:

    Venerable Mahācunda said this:

  10. 2.1

    “Idhāvuso, dhammayogā bhikkhū jhāyī bhikkhū apasādenti:

    “Take a case where mendicants who practice discernment of principles rebuke mendicants who practice absorption:

  11. 2.2

    ‘ime pana jhāyinomhā, jhāyinomhāti jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti avajjhāyanti.

    ‘They say, “We practice absorption meditation! We practice absorption meditation!” And they meditate and concentrate and contemplate and ruminate.

  12. 2.3

    Kimime jhāyanti, kintime jhāyanti, kathaṁ ime jhāyantī’ti?

    Why do they practice absorption meditation? In what way do they practice absorption meditation? How do they practice absorption meditation?’

  13. 2.4

    Tattha dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.

    In this case the mendicants who practice discernment of principles are not inspired, and the mendicants who practice absorption are not inspired. And they’re not acting for the welfare and happiness of the people, for the people, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.

  14. 3.1

    Idha panāvuso, jhāyī bhikkhū dhammayoge bhikkhū apasādenti:

    Now, take a case where mendicants who practice absorption meditation rebuke mendicants who practice discernment of principles:

  15. 3.2

    ‘ime pana dhammayogamhā, dhammayogamhāti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatī asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā.

    ‘They say, “We practice discernment of principles! We practice discernment of principles!” But they’re haughty, insolent, fickle, scurrilous, loose-tongued, unmindful, lacking situational awareness and immersion, with straying minds and undisciplined faculties.

  16. 3.3

    Kimime dhammayogā, kintime dhammayogā, kathaṁ ime dhammayogā’ti?

    Why do they practice discernment of principles? In what way do they practice discernment of principles? How do they practice discernment of principles?’

  17. 3.4

    Tattha jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.

    In this case the mendicants who practice absorption are not inspired, and the mendicants who practice discernment of principles are not inspired. And they’re not acting for the welfare and happiness of the people, for the people, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.

  18. 4.1

    Idha panāvuso, dhammayogā bhikkhū dhammayogānaññeva bhikkhūnaṁ vaṇṇaṁ bhāsanti, no jhāyīnaṁ bhikkhūnaṁ vaṇṇaṁ bhāsanti.

    Now, take a case where mendicants who practice discernment of principles praise only others like them, not mendicants who practice absorption.

  19. 4.2

    Tattha dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.

    In this case the mendicants who practice discernment of principles are not inspired, and the mendicants who practice absorption are not inspired. And they’re not acting for the welfare and happiness of the people, for the people, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.

  20. 5.1

    Idha panāvuso, jhāyī bhikkhū jhāyīnaññeva bhikkhūnaṁ vaṇṇaṁ bhāsanti, no dhammayogānaṁ bhikkhūnaṁ vaṇṇaṁ bhāsanti.

    And take a case where mendicants who practice absorption praise only others like them, not mendicants who practice discernment of principles.

  21. 5.2

    Tattha jhāyī ca bhikkhū nappasīdanti, dhammayogā ca bhikkhū nappasīdanti, na ca bahujanahitāya paṭipannā honti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.

    In this case the mendicants who practice absorption are not inspired, and the mendicants who practice discernment of principles are not inspired. And they’re not acting for the welfare and happiness of the people, for the people, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.

  22. 6.1

    Tasmātihāvuso, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So you should train like this:

  23. 6.2

    ‘dhammayogā samānā jhāyīnaṁ bhikkhūnaṁ vaṇṇaṁ bhāsissāmā’ti.

    ‘As mendicants who practice discernment of principles, we will praise mendicants who practice absorption.’

  24. 6.3

    Evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  25. 6.4

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  26. 6.5

    Acchariyā hete, āvuso, puggalā dullabhā lokasmiṁ, ye amataṁ dhātuṁ kāyena phusitvā viharanti.

    Because it’s rare to find such incredible individuals in the world who have direct meditative experience of the element free of death.

  27. 7.1

    Tasmātihāvuso, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So you should train like this:

  28. 7.2

    ‘jhāyī samānā dhammayogānaṁ bhikkhūnaṁ vaṇṇaṁ bhāsissāmā’ti.

    ‘As mendicants who practice absorption, we will praise mendicants who practice discernment of principles.’

  29. 7.3

    Evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  30. 7.4

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  31. 7.5

    Acchariyā hete, āvuso, puggalā dullabhā lokasmiṁ ye gambhīraṁ atthapadaṁ paññāya ativijjha passantī”ti.

    Because it’s incredibly rare to find individuals in the world who see the meaning of a deep saying with penetrating wisdom.”

  32. 7.6

    Catutthaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an6.46
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ