AN 6.52

Khattiyasutta

The Buddha explains to the brahmin Jāṇussoṇī the ambition, quest, commitment, insistence, and ultimate goal of aristocrats, brahmins, householders, women, bandits, and ascetics.

ฉบับหลวงขัตติยาธิปปายสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๓๐ครั้งนั้นแล ชานุสโสนิพราหมณ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้ ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วน ข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่าข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ กษัตริย์ทั้งหลาย ย่อม มีความประสงค์อะไร นิยมอะไรมั่นใจอะไร ต้องการอะไร มีอะไรเป็นที่สุด พระผู้มีพระภาค ตรัสว่า ดูกรพราหมณ์ ธรรมดากษัตริย์ทั้งหลาย ย่อมประสงค์โภคทรัพย์ นิยมปัญญา มั่นใจ ในกำลังทหาร ต้องการในการได้แผ่นดิน มีความเป็นใหญ่เป็นที่สุด ฯ

ชา. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็พราหมณ์ทั้งหลาย ย่อมมีความประสงค์อะไร นิยม อะไร มั่นใจอะไร ต้องการอะไร มีอะไรเป็นที่สุด ฯ

พ. ดูกรพราหมณ์ ธรรมดาพราหมณ์ทั้งหลาย ย่อมประสงค์โภคทรัพย์นิยมปัญญา มั่นใจในมนต์ ต้องการบูชายัญ มีพรหมโลกเป็นที่สุด ฯ

ชา. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็คฤหบดีทั้งหลาย ย่อมมีความประสงค์อะไร นิยมอะไร

มั่นใจในอะไร ต้องการอะไร มีอะไรเป็นที่สุด ฯ

พ. ดูกรพราหมณ์ ธรรมดาคฤหบดีทั้งหลาย ย่อมประสงค์โภคทรัพย์นิยมปัญญา

มั่นใจในศิลป ต้องการการงาน มีการงานที่สำเร็จแล้วเป็นที่สุด ฯ

ชา. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็สตรีทั้งหลาย ย่อมประสงค์อะไร นิยมอะไร มั่นใจ ในอะไร ต้องการอะไร มีอะไรเป็นที่สุด ฯ

พ. ดูกรพราหมณ์ ธรรมดาสตรีทั้งหลาย ย่อมประสงค์บุรุษ นิยมเครื่องแต่งตัว

มั่นใจในบุตร ต้องการไม่ให้มีสตรีอื่นร่วมสามี มีความเป็นใหญ่ในบ้านเป็นที่สุด ฯ

ชา. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็โจรทั้งหลาย ย่อมประสงค์อะไร นิยมอะไร มั่นใจอะไร

ต้องการอะไร มีอะไรเป็นที่สุด ฯ

พ. ดูกรพราหมณ์ ธรรมดาโจรทั้งหลาย ย่อมประสงค์ลักทรัพย์ของผู้อื่น นิยมที่ลับ เร้น มั่นใจในศาตรา ต้องการที่มืด มีการที่ผู้อื่นไม่เห็นเขาเป็นที่สุด ฯ

ชา. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็สมณะทั้งหลาย ย่อมประสงค์อะไรนิยมอะไร มั่นใจ อะไร ต้องการอะไร มีอะไรเป็นที่สุด ฯ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๓๑พ. ดูกรพราหมณ์ ธรรมดาสมณะทั้งหลาย ย่อมประสงค์ขันติโสรัจจะนิยมปัญญา

มั่นใจในศีล ต้องการความไม่มีห่วงใย มีพระนิพพานเป็นที่สุด ฯ

ชา. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ น่าอัศจรรย์ เรื่องไม่เคยมีได้มีแล้ว คือท่านพระโคดม ย่อมทรงทราบความประสงค์ ความนิยม ความมั่นใจ ความต้องการและสิ่งที่เป็นที่สุด แม้แห่ง กษัตริย์ทั้งหลาย ฯลฯ แม้แห่งพราหมณ์ทั้งหลาย ฯลฯแม้แห่งคฤหบดีทั้งหลาย ฯลฯ แม้แห่ง สตรีทั้งหลาย ฯลฯ แม้แห่งโจรทั้งหลาย ฯลฯ ย่อมทรงทราบความประสงค์ ความนิยม ความ มั่นใจ ความต้องการและสิ่งที่เป็นที่สุด แม้แห่งสมณะทั้งหลาย ข้าแต่ท่านพระโคดมผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ข้าแต่ท่านพระโคดมผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ฯลฯ ขอท่านพระโคดมจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกถึงสรณะตลอดชีวิตตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ฯ

จบสูตรที่ ๑๐

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 6.52

    Numbered Discourses 6.52

  2. 0.2

    5. Dhammikavagga

    5. About Dhammika

  3. Khattiyasutta

    Aristocrats

  4. 1.1

    Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

    And then the brahmin Jānussoṇi went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.

  5. 1.2

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:

  6. 2.1

    “Khattiyā, bho gotama, kiṁadhippāyā, kiṁupavicārā, kiṁadhiṭṭhānā, kiṁabhinivesā, kiṁpariyosānā”ti?

    “Aristocrats, worthy Gotama, have what as their ambition? What is their preoccupation? What are they fixated on? What do they insist on? What is their ultimate goal?”

  7. 2.2

    “Khattiyā kho, brāhmaṇa, bhogādhippāyā paññūpavicārā balādhiṭṭhānā pathavībhinivesā issariyapariyosānā”ti.

    “Aristocrats, brahmin, have wealth as their ambition. They’re preoccupied with wisdom. They’re fixated on power. They insist on territory. Their ultimate goal is authority.”

  8. 3.1

    “Brāhmaṇā pana, bho gotama, kiṁadhippāyā, kiṁupavicārā, kiṁadhiṭṭhānā, kiṁabhinivesā, kiṁpariyosānā”ti?

    “Brahmins, worthy Gotama, have what as their ambition? What is their preoccupation? What are they fixated on? What do they insist on? What is their ultimate goal?”

  9. 3.2

    “Brāhmaṇā kho, brāhmaṇa, bhogādhippāyā paññūpavicārā mantādhiṭṭhānā yaññābhinivesā brahmalokapariyosānā”ti.

    “Brahmins have wealth as their ambition. They’re preoccupied with wisdom. They’re fixated on the hymns. They insist on sacrifice. Their ultimate goal is the realm of divinity.”

  10. 4.1

    “Gahapatikā pana, bho gotama, kiṁadhippāyā, kiṁupavicārā, kiṁadhiṭṭhānā, kiṁabhinivesā, kiṁpariyosānā”ti?

    “Householders, worthy Gotama, have what as their ambition? What is their preoccupation? What are they fixated on? What do they insist on? What is their ultimate goal?”

  11. 4.2

    “Gahapatikā kho, brāhmaṇa, bhogādhippāyā paññūpavicārā sippādhiṭṭhānā kammantābhinivesā niṭṭhitakammantapariyosānā”ti.

    “Householders have wealth as their ambition. They’re preoccupied with wisdom. They’re fixated on their profession. They insist on work. Their ultimate goal is to complete their work.”

  12. 5.1

    “Itthī pana, bho gotama, kiṁadhippāyā, kiṁupavicārā, kiṁadhiṭṭhānā, kiṁabhinivesā, kiṁpariyosānā”ti?

    “Women, worthy Gotama, have what as their ambition? What is their preoccupation? What are they fixated on? What do they insist on? What is their ultimate goal?”

  13. 5.2

    “Itthī kho, brāhmaṇa, purisādhippāyā alaṅkārūpavicārā puttādhiṭṭhānā asapattībhinivesā issariyapariyosānā”ti.

    “Women have a man as their ambition. They’re preoccupied with adornments. They’re fixated on their children. They insist on being without a co-wife. Their ultimate goal is authority.”

  14. 6.1

    “Corā pana, bho gotama, kiṁadhippāyā, kiṁupavicārā, kiṁadhiṭṭhānā, kiṁabhinivesā, kiṁpariyosānā”ti?

    “Bandits, worthy Gotama, have what as their ambition? What is their preoccupation? What are they fixated on? What do they insist on? What is their ultimate goal?”

  15. 6.2

    “Corā kho, brāhmaṇa, ādānādhippāyā gahanūpavicārā satthādhiṭṭhānā andhakārābhinivesā adassanapariyosānā”ti.

    “Bandits have theft as their ambition. They’re preoccupied with a hiding place. They’re fixated on their sword. They insist on darkness. Their ultimate goal is invisibility.”

  16. 7.1

    “Samaṇā pana, bho gotama, kiṁadhippāyā, kiṁupavicārā, kiṁadhiṭṭhānā, kiṁabhinivesā, kiṁpariyosānā”ti?

    “Ascetics, worthy Gotama, have what as their ambition? What is their preoccupation? What are they fixated on? What do they insist on? What is their ultimate goal?”

  17. 7.2

    “Samaṇā kho, brāhmaṇa, khantisoraccādhippāyā paññūpavicārā sīlādhiṭṭhānā ākiñcaññābhinivesā nibbānapariyosānā”ti.

    “Ascetics have patience and gentleness as their ambition. They’re preoccupied with wisdom. They’re fixated on ethical conduct. They insist on owning nothing. Their culmination is extinguishment.”

  18. 8.1

    “Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing!

  19. 8.2

    Khattiyānampi bhavaṁ gotamo jānāti adhippāyañca upavicārañca adhiṭṭhānañca abhinivesañca pariyosānañca. Brāhmaṇānampi bhavaṁ gotamo jānāti …pe… gahapatīnampi bhavaṁ gotamo jānāti … itthīnampi bhavaṁ gotamo jānāti … corānampi bhavaṁ gotamo jānāti … samaṇānampi bhavaṁ gotamo jānāti adhippāyañca upavicārañca adhiṭṭhānañca abhinivesañca pariyosānañca.

    The worthy Gotama knows the ambition, preoccupation, fixation, insistence, and ultimate goal of aristocrats, brahmins, householders, women, bandits, and ascetics.

  20. 8.3

    Abhikkantaṁ, bho gotama …pe…

    Excellent, worthy Gotama! Excellent! …

  21. 8.4

    upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  22. 8.5

    Dasamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an6.52
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500PDM-1.0
English translation — Bhikkhu SujatoCC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวงPublic domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ