SN 2.5

Dāmalisutta

Dāmali the god suggests that a true brahmin must strive to abandon desire. The Buddha disagrees, saying that a true holy one has already completed their work.

ฉบับหลวงทามลิสูตรที่ ๕

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๒๒๙… อารามแห่งอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้น ทามลิเทวบุตรเมื่อราตรีปฐมยามสิ้นไปแล้ว มีวรรณงามยิ่งนัก ยังพระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้วก็ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้ว ได้ยืน ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ฯ

ข้อ ๒๓๐ทามลิเทวบุตรยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ภาษิตคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า พราหมณ์ผู้ไม่เกียจคร้านพึงทำความเพียรนี้ เขาไม่ปรารถนาภพด้วยเหตุนั้นเพราะละกามได้ขาดแล้ว ฯ

ข้อ ๒๓๑พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ทามลิ กิจไม่มีแก่พราหมณ์เพราะว่าพราหมณ์ทำกิจเสร็จแล้ว บุคคลยังไม่ได้ท่าจอดในแม่น้ำทั้งหลายเพียงใด เขาเป็นสัตว์เกิดต้องพยายามด้วยตัวทุกอย่างเพียงนั้น ก็ผู้นั้นได้ท่าเป็นที่จอดแล้ว ยืนอยู่บนบกไม่ต้องพยายามเพราะว่าเขาเป็นผู้ถึงฝั่งแล้ว ฯ ดูกรทามลิเทวบุตร นี้เป็นข้ออุปมาแห่งพราหมณ์ ผู้มีอาสวะสิ้นแล้ว มีปัญญาเพ่งพินิจ ฯ

เล่ม ๑๕ · หน้า ๕๙พราหมณ์นั้น ถึงที่สุดแห่งชาติและมรณะแล้ว ไม่ต้องพยายามเพราะเป็นผู้ถึงฝั่งแล้ว ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 2.5

    Linked Discourses 2.5

  2. 0.2

    1. Paṭhamavagga

    Chapter One

  3. Dāmalisutta

    With Dāmali

  4. 1.1

    Sāvatthinidānaṁ.

    At Sāvatthī.

  5. 1.2

    Atha kho dāmali devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.

    Then, late at night, the glorious godling Dāmali, lighting up the entire Jeta’s Grove, went up to the Buddha, bowed, stood to one side,

  6. 1.3

    Ekamantaṁ ṭhito kho dāmali devaputto bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

    and spoke this verse in the Buddha’s presence:

  7. 2.1

    “Karaṇīyametaṁ brāhmaṇena,

    “This is what should be done by a brahmin:

  8. 2.2

    Padhānaṁ akilāsunā;

    unrelenting striving.

  9. 2.3

    Kāmānaṁ vippahānena,

    Then, with the giving up of sensual pleasures,

  10. 2.4

    Na tenāsīsate bhavan”ti.

    they won’t hope to be reborn.”

  11. 3.1

    “Natthi kiccaṁ brāhmaṇassa,

    “The brahmin has nothing left to do,”

  12. 3.2

    (dāmalīti bhagavā)

    said the Buddha to Dāmali,

  13. 3.3

    Katakicco hi brāhmaṇo;

    “for they’ve completed their task.

  14. 3.4

    Yāva na gādhaṁ labhati nadīsu,

    So long as a personage fails to gain a footing in the river,

  15. 3.5

    Āyūhati sabbagattebhi jantu;

    they swim with every limb.

  16. 3.6

    Gādhañca laddhāna thale ṭhito yo,

    But someone who has gained a footing
    and stands on dry land

  17. 3.7

    Nāyūhatī pāragato hi sova.

    need not swim,
    for they have reached the far shore.

  18. 4.1

    Esūpamā dāmali brāhmaṇassa,

    Dāmali, this is a simile for the brahmin,

  19. 4.2

    Khīṇāsavassa nipakassa jhāyino;

    alert, a meditator who has ended defilements.

  20. 4.3

    Pappuyya jātimaraṇassa antaṁ,

    Since they’ve reached the end of rebirth and death,

  21. 4.4

    Nāyūhatī pāragato hi so”ti.

    they need not swim,
    for they have reached the far shore.”

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn2.5
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500PDM-1.0
English translation — Bhikkhu SujatoCC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวงPublic domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ