Ānandasutta
Ānanda praises Venerable Puṇṇa Mantāniputta, and says that it was when hearing his teaching on the aggregates that he understood the Dhamma.
ฉบับหลวงอานันทสูตร · ว่าด้วยปัจจัยให้มีและไม่ให้มีตัณหามานะทิฏฐิ
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิก เศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล ท่านพระอานนทเถระเรียกภิกษุทั้งหลายมาแล้วกล่าวว่า ดูกรอาวุโสทั้งหลาย. ภิกษุเหล่านั้น รับคำท่านพระอานนท์แล้ว. ท่านพระอานนท์จึงได้กล่าวว่า ดูกรอาวุโสทั้งหลาย ท่านพระปุณณมันตานีบุตรมีอุปการะมากแก่พวกเราเหล่าภิกษุใหม่ ท่านกล่าวสอนพวกเราด้วยโอวาทอย่างนี้ว่า ดูกรท่านอานนท์ เพราะถือมั่น จึงมีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา เพราะไม่ถือมั่น จึงไม่มีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา. เพราะถือมั่นอะไร จึงมีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา เพราะไม่ถือมั่นอะไร จึงไม่มีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา. เพราะถือมั่นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จึงมีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา เพราะไม่ถือมั่นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จึงไม่มีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา. ดูกรท่านอานนท์ เปรียบเสมือนสตรีหรือบุรุษรุ่นหนุ่มรุ่นสาว มีนิสัยชอบแต่งตัว ส่องดูเงาหน้าของตนที่กระจกหรือที่ภาชนะน้ำอันใสบริสุทธิ์ผุดผ่อง เพราะยึดถือจึงเห็น เพราะไม่ยึดถือจึงไม่เห็นฉันใด. ดูกรท่านอานนท์ เพราะถือมั่นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จึงมีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา เพราะไม่ถือมั่นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จึงไม่มีตัณหา มานะ ทิฏฐิว่า เป็นเรา ฉันนั้นเหมือนกันแล. ดูกรท่านอานนท์ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง?
อ. ไม่เที่ยง อาวุโส.
ป. เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เที่ยงหรือไม่เที่ยง?
อ. ไม่เที่ยง อาวุโส ฯลฯ
ป. เพราะเหตุนี้แล อริยสาวกผู้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ รู้ชัดว่า ฯลฯ กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี. (โดยเหตุนี้แล ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า) ดูกรอาวุโส ท่านพระปุณณมันตานีบุตรเป็นผู้มีอุปการะมากแก่พวกเราเหล่าภิกษุใหม่ ท่านสอนพวกเราด้วยโอวาทนี้ ก็เราได้ตรัสรู้ธรรม เพราะฟังธรรมเทศนานี้ของท่านพระปุณณมันตานีบุตร.
จบ สูตรที่ ๑.
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 22.83
Linked Discourses 22.83
- 0.2
9. Theravagga
9. Senior Mendicants
Ānandasutta
With Ānanda
- 1.1
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
- 1.2
Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi:
There Ānanda addressed the mendicants:
- 1.3
“āvuso bhikkhave”ti.
“Reverends, mendicants!”
- 1.4
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
“Reverend,” they replied.
- 1.5
Āyasmā ānando etadavoca:
Ānanda said this:
- 2.1
“Puṇṇo nāma, āvuso, āyasmā mantāṇiputto amhākaṁ navakānaṁ sataṁ bahūpakāro hoti.
“Reverends, the venerable named Puṇṇa son of Mantāṇī was very helpful to me when I was just ordained.
- 2.2
So amhe iminā ovādena ovadati:
He gave me this advice:
- 2.3
‘upādāya, āvuso ānanda, asmīti hoti, no anupādāya.
‘Reverend Ānanda, the thought “I am” occurs because of grasping, not without grasping.
- 2.4
Kiñca upādāya asmīti hoti, no anupādāya?
Grasping what?
- 2.5
Rūpaṁ upādāya asmīti hoti, no anupādāya.
The thought “I am” occurs because of grasping form,
- 2.6
Vedanaṁ …
feeling,
- 2.7
saññaṁ …
perception,
- 2.8
saṅkhāre …
choices,
- 2.9
viññāṇaṁ upādāya asmīti hoti, no anupādāya.
and consciousness, not without grasping.
- 3.1
Seyyathāpi, āvuso ānanda, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udakapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno upādāya passeyya, no anupādāya;
Suppose there was a woman or man who was young, youthful, and fond of adornments, and they check their own reflection in a clean bright mirror or a clear bowl of water. They’d look because of grasping, not without grasping.
- 3.2
evameva kho, āvuso ānanda, rūpaṁ upādāya asmīti hoti, no anupādāya.
In the same way, the thought “I am” occurs because of grasping form,
- 3.3
Vedanaṁ …
feeling,
- 3.4
saññaṁ …
perception,
- 3.5
saṅkhāre …
choices,
- 3.6
viññāṇaṁ upādāya asmīti hoti, no anupādāya.
and consciousness, not without grasping.
- 4.1
Taṁ kiṁ maññasi, āvuso ānanda,
What do you think, Reverend Ānanda?
- 4.2
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā’ti?
Is form permanent or impermanent?’
- 4.3
‘Aniccaṁ, āvuso’.
‘Impermanent, reverend.’
- 4.4
‘Vedanā …
‘Is feeling …
- 4.5
saññā …
perception …
- 4.6
saṅkhārā …
choices …
- 4.7
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā’ti?
consciousness permanent or impermanent?’
- 4.8
‘Aniccaṁ, āvuso’ …pe….
‘Impermanent, reverend.’ …
- 4.9
Tasmātiha …pe…
‘So you should truly see …
- 4.10
evaṁ passaṁ …pe…
Seeing this …
- 4.11
nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.
They understand: “… there is nothing further for this place.”’
- 4.12
Puṇṇo nāma, āvuso, āyasmā mantāṇiputto amhākaṁ navakānaṁ sataṁ bahūpakāro hoti.
Reverends, the venerable named Puṇṇa son of Mantāṇī was very helpful to me when I was just ordained.
- 4.13
So amhe iminā ovādena ovadati.
He gave me this advice.
- 4.14
Idañca pana me āyasmato puṇṇassa mantāṇiputtassa dhammadesanaṁ sutvā dhammo abhisamito”ti.
And when I heard this teaching from Venerable Puṇṇa son of Mantāṇī, I comprehended the teaching.”
- 4.15
Paṭhamaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn22.83 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ