๑. กุสลติกะ ๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัยเป็นต้น

เหตุํ มิจฺฉตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุํ มิจฺฉตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัย แก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นอธิปติยา ตีณิ นปจฺฉาชาเต นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ตีณิ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุ มิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม เหตุสฺส มิจฺฉตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นเหตุ มิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม นเหตุสฺส มิจฺฉตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็น ปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-*ปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ตีณิ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย

เหตุ มิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม เหตุสฺส มิจฺฉตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๒ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๒ ในสหชาตปัจจัย มี " ๒ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒ ในนิสสยปัจจัย มี " ๒ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นกุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ จบ