๕๕. อัพภวลาหกสูตร

สาวตฺถี ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย เยเนกทา อพฺภํ โหตีติ ฯ สนฺติ ภิกฺขุ อพฺภวลาหกา นาม เทวา เตสํ ยทา เอวํ โหติ ยนฺนูน มยํ สกาย รติยา รเมยฺยามาติ เตสนฺตํ เจโตปณิธิมนฺวาย อพฺภํ โหติ ฯ อยํ โข ภิกฺขุ เหตุ อยํ ปจฺจโย เยเนกทา อพฺภํ โหตีติ ฯ

พระนครสาวัตถี. ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้เมฆหมอกมีในบางคราวพระเจ้าข้า? พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ พวกเทวดาชื่อว่าอัพภวลาหกมีอยู่เมื่อใด เทวดาพวกนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า ไฉนหนอ พวกเราพึงยินดีด้วยความยินดีของตน เมื่อนั้น เมฆหมอกย่อมมี เพราะอาศัยความตั้งใจของเทวดาพวกนั้น. ดูกรภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้เมฆหมอกมีในบางคราว. จบ สูตรที่ ๕๕.

บทว่า อพฺภํ โหติ ความว่า มีมณฑปเมฆ (กลุ่มเมฆ).

แม้ในสูตรนี้ เมฆที่ก่อตัวขึ้นในวัสสานฤดู (ฤดูฝน) และในสิสิรฤดู (ฤดูหนาว) เป็นเมฆตามปกติ (ธรรมดา) นั่นเอง มีฤดูเป็นสมุฏฐาน.

ส่วนเมฆหนา ในฤดูมีเมฆนั่นแหละ ที่บดบังพระจันทร์และพระอาทิตย์ ทำให้มืดมิดหมด เป็นเวลาถึง ๗ สัปดาห์ และเมฆในเดือน ๕ เดือน ๖ ชื่อว่าเมฆที่เกิดขึ้นด้วยอานุภาพของเทวดา.

____________________________

ปาฐะว่า อพฺภํ ฉบับพม่าเป็น อภิอพฺภํ แปลตามฉบับพม่า.

จบอรรถกถาอุณหวลาหกสูตรที่ ๕๔ -----------------------------------------------------