AN 5.33

Uggahasutta

Uggaha invites the Buddha for a meal, and asks him to advise his daughters, who are about to be married.

ฉบับหลวงอุคคหสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๓๓สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ชาติยาวัน ใกล้เมืองภัททิยะ ฯ ครั้งนั้น แล ท่านอุคคหเศรษฐีผู้เป็นหลานท่านเมณฑกเศรษฐีได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่อันควรส่วนข้าง หนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอ พระผู้มีพระภาคพร้อมด้วยภิกษุ ๓ รูปจงทรงรับภัตตาหารของข้าพระองค์ ในวันพรุ่งนี้ พระผู้มี พระภาคทรงรับด้วยดุษณีภาพ ท่านอุคคหเศรษฐีทราบว่า พระผู้มีพระภาคทรงรับนิมนต์แล้ว จึง ลุกจากอาสนะ ถวายบังคมทำประทักษิณแล้วหลีกไป ครั้งนั้นแลพอล่วงราตรีนั้นไป เป็นเวลา เช้า พระผู้มีพระภาคทรงนุ่งแล้วถือบาตรจีวรเสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของท่านอุคคหเศรษฐี ประทับ นั่งบนอาสนะที่เขาแต่งตั้งไว้ครั้งนั้น ท่านอุคคหเศรษฐีหลานของเมณฑกเศรษฐี ได้อังคาส พระผู้มีพระภาคให้อิ่มหนำสำราญ ด้วยขาทนียโภชนียาหารอย่างประณีตด้วยมือของตนเอง เมื่อ ทราบว่าพระผู้มีพระภาคทรงเสวยเสร็จแล้ว ทรงลดพระหัตถ์จากบาตรแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วน ข้างหนึ่ง แล้วกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กุมารีเหล่านี้ของข้าพระองค์ จักไปอยู่สกุลสามี ขอพระผู้มีพระภาคทรงกล่าวสอน ทรงพร่ำสอนกุมารีเหล่านั้น ซึ่งจะพึงเป็นประโยชน์สุขแก่กุมารี เหล่านั้นตลอดกาลนาน ฯพระผู้มีพระภาคจึงตรัสสอนกุมารีเหล่านั้นต่อไปดังนี้ว่า ดูกรกุมารี เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า มารดาบิดาของสามีที่เป็นผู้ปรารถนาประโยชน์ หวังความเกื้อกูลอนุเคราะห์ด้วยความเอ็นดู เราทั้งหลายจักตื่นก่อนท่านนอนทีหลังท่าน คอย รับใช้ท่าน ประพฤติเป็นที่พอใจท่าน พูดคำเป็นที่รักต่อท่านดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึง

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๓ศึกษาอย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละเธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดเป็นที่เคารพ ของสามี คือ มารดา บิดาหรือสมณพราหมณ์ เราทั้งหลาย จักสักการะ เคารพ นับถือ

บูชา เมื่อท่านมาถึงที่ก็จักต้อนรับด้วยที่นั่งหรือน้ำ ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษา อย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า การงานภายในบ้านของสามี คือ การทำขนสัตว์ หรือการทำผ้า เราทั้งหลายจักเป็นผู้ขยันไม่เกียจคร้านในการงานนั้นๆ จัก ประกอบด้วยปัญญาเครื่องพิจารณาอันเป็นอุบายในการงานนั้นๆ อาจทำ อาจจัด ดูกรกุมารี ทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ ว่า เราทั้งหลายจักรู้การงานที่อันโตชนภายในบ้านของสามี คือ ทาส คนใช้ หรือกรรมกรทำแล้ว ว่าทำแล้ว ที่ยังไม่ได้ทำ ว่ายังไม่ได้ทำ จักรู้คนป่วยไข้ว่ามีกำลังหรือไม่มีกำลัง และจักแบ่งของ เคี้ยวของบริโภคให้ตามเหตุที่ควร ดูกรกุมารีทั้งหลายเธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ฯ เพราะ เหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราทั้งหลายจักยังทรัพย์ ข้าวเปลือก เงิน หรือ ทองที่สามีหามาได้ให้คงอยู่ ด้วยการรักษา คุ้มครอง จักไม่เป็นนักเลงการพนัน ไม่เป็นขโมย ไม่เป็นนักดื่ม ไม่ผลาญทรัพย์ให้พินาศ ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ฯ ดูกรกุมารีทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล เมื่อตายไปแล้ว ย่อมเข้าถึงความ เป็นสหายเทวดาเหล่ามนาปกายิกา ฯ

สุภาพสตรีผู้มีปรีชา ย่อมไม่ดูหมิ่นสามีผู้หมั่นเพียร ขวนขวายอยู่เป็นนิตย์

เลี้ยงตนอยู่ทุกเมื่อ ให้ความปรารถนาทั้งปวง ไม่ทำสามีให้ขุ่นเคือง ด้วย

ประพฤติแสดงความหึงหวงสามี และย่อมบูชาผู้ที่เคารพทั้งปวงของสามี

เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้าน สงเคราะห์คนข้างเคียงของสามี ประพฤติเป็น

ที่พอใจของสามี รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ นารีใดย่อมประพฤติตามความ

พอใจของสามีอย่างนี้ นารีนั้นย่อมเข้าถึงความเป็นเทวดาเหล่ามนาปกายิกา ฯ

จบสูตรที่ ๓

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 5.33

    Numbered Discourses 5.33

  2. 0.2

    4. Sumanavagga

    4. With Sumanā

  3. Uggahasutta

    With Uggaha

  4. 1.1

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane.

    At one time the Buddha was staying near Bhaddiya in Jātiyā Wood.

  5. 1.2

    Atha kho uggaho meṇḍakanattā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Uggaha, Meṇḍaka’s grandson, went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,

  6. 2.1

    “Adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya attacatuttho bhattan”ti.

    “Sir, would the Buddha, together with three other monks, please accept tomorrow’s meal from me?”

  7. 2.2

    Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

    The Buddha consented with silence.

  8. 2.3

    Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

    Then, knowing that the Buddha had consented, Uggaha rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.

  9. 3.1

    Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggahassa meṇḍakanattuno nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

    Then when the night had passed, the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Uggaha’s home, where he sat down on the seat spread out.

  10. 3.2

    Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.

    Then Uggaha served and satisfied the Buddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.

  11. 3.3

    Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.

    When the Buddha had eaten and washed his hand and bowl, Uggaha sat down to one side,

  12. 3.4

    Ekamantaṁ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ etadavoca:

    and said to him,

  13. 3.5

    “imā me, bhante, kumāriyo patikulāni gamissanti.

    “Sir, these girls of mine will be going to their husbands’ families.

  14. 3.6

    Ovadatu tāsaṁ, bhante, bhagavā;

    May the Buddha please advise

  15. 3.7

    anusāsatu tāsaṁ, bhante, bhagavā, yaṁ tāsaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    and instruct them. It will be for their lasting welfare and happiness.”

  16. 4.1

    Atha kho bhagavā tā kumāriyo etadavoca:

    Then the Buddha said to those girls:

  17. 4.2

    “tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    “So, girls, you should train like this:

  18. 4.3

    ‘yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṁ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyiniyo pacchānipātiniyo kiṅkārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti.

    ‘Our parents will give us to a husband wanting what’s best, out of kindness and sympathy. We will get up before him and go to bed after him, and be obliging, behaving nicely and speaking politely.’

  19. 4.4

    Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  20. 5.1

    Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So, girls, you should train like this:

  21. 5.2

    ‘ye te bhattu garuno bhavissanti mātāti vā pitāti vā samaṇabrāhmaṇāti vā, te sakkarissāma garuṁ karissāma mānessāma pūjessāma abbhāgate ca āsanodakena paṭipūjessāmā’ti.

    ‘Those our husband respects—mother and father, ascetics and brahmins—we will honor, respect, revere, and venerate, and serve with a seat and a drink when they come as guests.’

  22. 5.3

    Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  23. 6.1

    Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So, girls, you should train like this:

  24. 6.2

    ‘ye te bhattu abbhantarā kammantā uṇṇāti vā kappāsāti vā, tattha dakkhā bhavissāma analasā, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātun’ti.

    ‘We will be deft and tireless in doing domestic duties for our husband, such as knitting and sewing. We will have an understanding of how to go about things in order to complete and organize the work.’

  25. 6.3

    Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  26. 7.1

    Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So, girls, you should train like this:

  27. 7.2

    ‘yo so bhattu abbhantaro antojano dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tesaṁ katañca katato jānissāma akatañca akatato jānissāma, gilānakānañca balābalaṁ jānissāma, khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajissāmā’ti.

    ‘We will know what work our husband’s domestic bondservants, servants, and workers have completed, and what they’ve left incomplete. We will know who is sick, and who is fit or unwell. We will distribute to each a fair portion of fresh and cooked foods.’

  28. 7.3

    Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  29. 8.1

    Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So, girls, you should train like this:

  30. 8.2

    ‘yaṁ bhattā āharissati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā, taṁ ārakkhena guttiyā sampādessāma, tattha ca bhavissāma adhuttī athenī asoṇḍī avināsikāyo’ti.

    ‘We will ensure that any income our husbands earn is guarded and protected, whether money, grain, silver, or gold. We will not overspend, steal, waste, or lose it.’

  31. 8.3

    Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  32. 8.4

    Imehi kho, kumāriyo, pañcahi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manāpakāyikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti.

    When they possess these five qualities, ladies—when their body breaks up, after death—are reborn in company with the Gods of the Agreeable Host.

  33. 9.1

    Yo naṁ bharati sabbadā,

    She’d never look down on her husband,

  34. 9.2

    niccaṁ ātāpi ussuko;

    who’s always eager to work hard,

  35. 9.3

    Sabbakāmaharaṁ posaṁ,

    always looking after her,

  36. 9.4

    bhattāraṁ nātimaññati.

    and bringing whatever she wants.

  37. 10.1

    Na cāpi sotthi bhattāraṁ,

    And a good woman never scolds her husband

  38. 10.2

    issācārena rosaye;

    with jealous words.

  39. 10.3

    Bhattu ca garuno sabbe,

    Being astute, she reveres

  40. 10.4

    paṭipūjeti paṇḍitā.

    those respected by her husband.

  41. 11.1

    Uṭṭhāhikā analasā,

    She gets up early, works tirelessly,

  42. 11.2

    saṅgahitaparijjanā;

    and manages the domestic help.

  43. 11.3

    Bhattu manāpaṁ carati,

    She’s agreeable to her husband,

  44. 11.4

    sambhataṁ anurakkhati.

    and preserves his wealth.

  45. 12.1

    Yā evaṁ vattatī nārī,

    A lady who fulfills these duties

  46. 12.2

    bhattuchandavasānugā;

    according to her husband’s desire,

  47. 12.3

    Manāpā nāma te devā,

    is reborn among the gods

  48. 12.4

    yattha sā upapajjatī”ti.

    called ‘Agreeable’.”

  49. 12.5

    Tatiyaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an5.33
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500PDM-1.0
English translation — Bhikkhu SujatoCC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวงPublic domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ