SN 1.32

Maccharisutta

A series of deities give verses praising generosity, and the Buddha gives his own response.

ฉบับหลวงมัจฉริยสูตรที่ ๒

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิตเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามล่วงไปแล้ว พวกเทวดาสตุลลปกายิกามากด้วยกัน มีวรรณงาม ยังพระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้วจึงถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาค แล้วยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ฯ

เทวดาตนหนึ่ง ครั้นยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า

เพราะความตระหนี่ และความประมาทอย่างนี้ บุคคลจึงให้ทานไม่ได้ บุคคลผู้หวังบุญรู้แจ้งอยู่ พึงให้ทานได้ ฯ

ในลำดับนั้นแล เทวดาอื่นอีก ได้กล่าวคาถาทั้งหลายนี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า คนตระหนี่กลัวภัยใดย่อมให้ทานไม่ได้ ภัยนั้นนั่นแลย่อมมีแก่คนตระหนี่ผู้ไม่ให้ทาน คนตระหนี่ย่อมกลัวความหิวและความกระหายใด ความหิวและความกระหายนั้นย่อมถูกต้องคนตระหนี่นั้น นั่นแลผู้เป็นพาลทั้งในโลกนี้และในโลกหน้า ฉะนั้นบุคคลควรกำจัดความตระหนี่อันเป็นสนิมในใจ ให้ทานเถิดเพราะบุญทั้งหลายย่อมเป็นที่พึ่งของสัตว์ทั้งหลายในโลกหน้า ฯ

ในลำดับนั้นแล เทวดาอื่นอีก ได้กล่าวคาถาทั้งหลายนี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า ชนทั้งหลายเหล่าใด เมื่อของมีน้อยก็แบ่งให้ เหมือนพวกเดินทางไกลก็แบ่งของให้แก่พวกที่เดินทางร่วมกัน ชนทั้งหลายเหล่านั้น เมื่อบุคคลทั้งหลายเหล่าอื่นตายแล้วก็ชื่อว่าย่อมไม่ตาย ธรรมนี้เป็นของบัณฑิตแต่ปางก่อน ชนพวกหนึ่งเมื่อของมีน้อยก็แบ่งให้ ชนพวกหนึ่งมีของมากก็ไม่ให้ ทักษิณาที่ให้แต่ของน้อยนับเสมอด้วยพัน ฯ

ในลำดับนั้นแล เทวดาอื่นอีก ได้กล่าวคาถาทั้งหลายนี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า ทาน พวกพาลชนเมื่อให้ให้ได้ยาก กุศลธรรม พวกพาลชนเมื่อทำทำได้ยาก พวกอสัตบุรุษย่อมไม่ทำตามธรรมของสัตบุรุษ อันพวกอสัตบุรุษดำเนินตามได้แสนยาก เพราะฉะนั้น การไปจากโลกนี้ของพวกสัตบุรุษและของพวกอสัตบุรุษจึงต่างกัน พวกอสัตบุรุษย่อมไปสู่นรก พวกสัตบุรุษย่อมเป็นผู้ดำเนินไปสู่สวรรค์ ฯ

ในลำดับนั้นแล เทวดาอื่นอีก ได้กราบทูลคำนี้กะพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค คำของใครหนอแลเป็นสุภาษิต ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า คำของพวกท่านทั้งหมดเป็นสุภาษิตโดยปริยาย ก็แต่พวกท่านจงฟังซึ่งคำของเราบ้าง

บุคคลแม้ใด ย่อมประพฤติธรรม ประพฤติสะอาด เป็นผู้เลี้ยงภริยา และเมื่อของมีน้อยก็ให้ได้ เมื่อบุรุษแสนหนึ่งบูชาภิกษุพันหนึ่ง หรือ บริจาคทรัพย์พันกหาปณะ การบูชาของบุคคลเหล่านั้น ย่อมไม่ถึงส่วนร้อยของบุคคลอย่างนั้น ฯ

ในลำดับนั้นแล เทวดาอื่นอีก ได้กล่าวกะพระผู้มีพระภาคด้วยคาถาว่า การบูชาอันไพบูลย์ใหญ่โตนี้ ย่อมไม่เท่าถึงส่วนแห่งทานที่บุคคลให้ด้วยความประพฤติธรรม เพราะเหตุอะไร เมื่อบุรุษแสนหนึ่งบูชาภิกษุพันหนึ่ง หรือบริจาคทรัพย์พันกหาปณะ การบูชาของบุรุษเหล่านั้นย่อมไม่ถึงส่วนร้อยของบุคคลอย่างนั้น ฯ

ในลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะเทวดานั้นด้วย พระคาถาว่า บุคคลเหล่าหนึ่ง ตั้งอยู่ในกรรมปราศจากความสงบ (ปราศจากธรรม) โบยเขา ฆ่าเขา ทำให้เขาเศร้าโศกแล้วให้ทาน ทานนั้นจัดว่าทานมีหน้าอันนองด้วยน้ำตา จัดว่าทานเป็นไปกับด้วยอาชญา จึงย่อมไม่เท่าถึงส่วนแห่งทานที่ให้ด้วยความสงบ(ประพฤติธรรม) เมื่อบุรุษแสนหนึ่ง บูชาภิกษุพันหนึ่ง หรือบริจาคทรัพย์พันกหาปณะ การบูชาของบุรุษเหล่านั้น ย่อมไม่ถึงส่วนร้อยของบุคคลอย่างนั้น โดยนัยอย่างนี้ ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 1.32

    Linked Discourses 1.32

  2. 0.2

    4. Satullapakāyikavagga

    4. The Host of a Hundred Felicities

  3. Maccharisutta

    Stinginess

  4. 1.1

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 1.2

    Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.

    Then, late at night, several glorious deities of the host of a hundred felicities, lighting up the entire Jeta’s Grove, went up to the Buddha, bowed, and stood to one side.

  6. 1.3

    Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

    Standing to one side, one deity spoke this verse in the Buddha’s presence:

  7. 2.1

    “Maccherā ca pamādā ca,

    “Because of stinginess and negligence

  8. 2.2

    evaṁ dānaṁ na dīyati;

    a gift is not given.

  9. 2.3

    Puññaṁ ākaṅkhamānena,

    Wanting merit,

  10. 2.4

    deyyaṁ hoti vijānatā”ti.

    a smart person would give.”

  11. 3.1

    Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

    Then another deity recited these verses in the Buddha’s presence:

  12. 4.1

    “Yasseva bhīto na dadāti maccharī,

    “When a miser fails to give because of fear,

  13. 4.2

    Tadevādadato bhayaṁ;

    the very thing they’re afraid of comes to pass.

  14. 4.3

    Jighacchā ca pipāsā ca,

    The hunger and thirst

  15. 4.4

    Yassa bhāyati maccharī;

    that a miser fears

  16. 4.5

    Tameva bālaṁ phusati,

    hurt the fool

  17. 4.6

    Asmiṁ loke paramhi ca.

    in this world and the next.

  18. 5.1

    Tasmā vineyya maccheraṁ,

    So you should dispel stinginess,

  19. 5.2

    dajjā dānaṁ malābhibhū;

    overcoming that stain, and give a gift.

  20. 5.3

    Puññāni paralokasmiṁ,

    The good deeds of sentient beings

  21. 5.4

    patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.

    support them in the next world.”

  22. 6.1

    Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

    Then another deity recited these verses in the Buddha’s presence:

  23. 7.1

    “Te matesu na mīyanti,

    “Among the dead they do not die,

  24. 7.2

    panthānaṁva sahabbajaṁ;

    those who, like fellow travelers on the road,

  25. 7.3

    Appasmiṁ ye pavecchanti,

    are happy to provide, though they have but little.

  26. 7.4

    esa dhammo sanantano.

    This is an ancient teaching.

  27. 8.1

    Appasmeke pavecchanti,

    Some who have little are happy to provide,

  28. 8.2

    bahuneke na dicchare;

    while some who have much don’t wish to give.

  29. 8.3

    Appasmā dakkhiṇā dinnā,

    An offering given from little

  30. 8.4

    sahassena samaṁ mitā”ti.

    is multiplied a thousand times.”

  31. 9.1

    Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

    Then another deity recited these verses in the Buddha’s presence:

  32. 10.1

    “Duddadaṁ dadamānānaṁ,

    “Giving what’s hard to give,

  33. 10.2

    dukkaraṁ kamma kubbataṁ;

    doing what’s hard to do;

  34. 10.3

    Asanto nānukubbanti,

    the wicked don’t act like this,

  35. 10.4

    sataṁ dhammo duranvayo.

    for the teaching of the good is hard to follow.

  36. 11.1

    Tasmā satañca asataṁ,

    That’s why the virtuous and the wicked

  37. 11.2

    nānā hoti ito gati;

    have different destinations after here.

  38. 11.3

    Asanto nirayaṁ yanti,

    The wicked go to hell,

  39. 11.4

    santo saggaparāyanā”ti.

    while the virtuous are bound for heaven.”

  40. 12.1

    Atha kho aparā devatā bhagavato santike etadavoca:

    Then another deity said to the Buddha,

  41. 12.2

    “kassa nu kho, bhagavā, subhāsitan”ti?

    “Sir, who has spoken well?”

  42. 13.1

    “Sabbāsaṁ vo subhāsitaṁ pariyāyena; api ca mamapi suṇātha—

    “You’ve all spoken well in your own way. However, listen to me also:

  43. 14.1

    Dhammaṁ care yopi samuñjakaṁ care,

    A hundred thousand people
    making a thousand sacrifices

  44. 14.2

    Dārañca posaṁ dadamappakasmiṁ;

    isn’t worth a fraction of that sort,

  45. 14.3

    Sataṁ sahassānaṁ sahassayāginaṁ,

    who lives rightly, wandering for gleanings,

  46. 14.4

    Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te”ti.

    or one who supports their partner
    with what little they have.”

  47. 15.1

    Atha kho aparā devatā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

    Then another deity addressed the Buddha in verse:

  48. 16.1

    “Kenesa yañño vipulo mahaggato,

    “Why doesn’t that sacrifice of theirs,
    so abundant and magnificent,

  49. 16.2

    Samena dinnassa na agghameti;

    equal the value of a moral person’s gift?

  50. 16.3

    Kathaṁ sataṁ sahassānaṁ sahassayāginaṁ,

    How is it that a hundred thousand people
    making a thousand sacrifices

  51. 16.4

    Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te”ti.

    isn’t worth a fraction of what’s offered by that sort?”

  52. 17.1

    “Dadanti heke visame niviṭṭhā,

    “Some give based on immorality—

  53. 17.2

    Chetvā vadhitvā atha socayitvā;

    after slaying, killing, and tormenting.

  54. 17.3

    Sā dakkhiṇā assumukhā sadaṇḍā,

    Such an offering—tearful, violent—

  55. 17.4

    Samena dinnassa na agghameti.

    in no way equals the value of a moral person’s gift.

  56. 18.1

    Evaṁ sataṁ sahassānaṁ sahassayāginaṁ,

    That’s how it is that a hundred thousand people
    making a thousand sacrifices

  57. 18.2

    Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te”ti.

    isn’t worth a fraction of what’s offered by that sort.”

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn1.32
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ