Upassutisutta
While on retreat, the Buddha exclaims how the origin and ending of the world are explained in terms of sense experience giving rise to craving and suffering. A mendicant overhears him, and the Buddha urges him to remember that teaching.
ฉบับหลวงอปริชานสูตรที่ ๒
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระตำหนัก ซึ่งมุงด้วยกระเบื้องของหมู่พระประยูรญาติ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคประทับพักผ่อนอยู่ในที่สงัดได้ทรงภาษิตธรรมปริยายนี้ว่า อาศัยจักษุและรูป เกิดจักขุวิญญาณรวมธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงเกิดตัณหา เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงเกิดอุปาทาน เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงเกิดภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงเกิดชาติ เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงเกิดชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้ ฯลฯ อาศัยใจและธรรมารมณ์เกิดมโนวิญญาณ รวมธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงเกิดตัณหา เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงเกิดอุปาทาน เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงเกิดภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงเกิดชาติ เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงเกิดชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้ ฯ อาศัยจักษุและรูป เกิดจักขุวิญญาณ รวมธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงเกิดตัณหา เพราะตัณหานั้นแลดับ เพราะสำรอกโดยไม่เหลือ อุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ เพราะภพดับ ชาติจึงดับ เพราะชาติดับ ชรา มรณะโสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงดับ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้ ฯลฯ อาศัยใจและธรรมารมณ์ เกิดมโนวิญญาณ รวม ธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงเกิดตัณหา เพราะตัณหานั้นแลดับ เพราะสำรอกโดยไม่เหลืออุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ เพราะภพดับ ชาติจึงดับ เพราะชาติดับ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงดับความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้ ฯ
ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งยืนแอบฟังพระผู้มีพระภาคอยู่ พระผู้มีพระภาคทอดพระเนตรเห็นภิกษุนั้นแล้วตรัสถามเธอว่า ดูกรภิกษุ เธอได้ฟังธรรมปริยายนี้แล้วหรือ ภิกษุนั้นกราบทูลว่า ได้ฟังแล้ว พระเจ้าข้า ฯ
พ. ดูกรภิกษุ เธอจงเรียน จงทรงจำธรรมปริยายนี้ไว้เถิด เพราะว่าธรรมปริยายนี้ประกอบด้วยประโยชน์ เป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ ฯ
จบสูตรที่ ๑๐
จบ ๑๐
พระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. โยคักเขมิสูตร ๒. อุปาทายสูตร ๓. ทุกขสูตร ๔.โลกสูตร๕. เสยยสูตร ๖. สังโยชนสูตร ๗. อุปาทานสูตร ๘. อปริชานสูตรที่ ๑ ๙.อปริชานสูตรที่ ๒ ๑๐. อุปัสสุติสูตร ฯ
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 35.113
Linked Discourses 35.113
- 0.2
11. Yogakkhemivagga
11. Sanctuary from the Yoke
Upassutisutta
Listening In
- 1.1
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
At one time the Buddha was staying at Ñātika in the brick house.
- 1.2
Atha kho bhagavā rahogato paṭisallīno imaṁ dhammapariyāyaṁ abhāsi:
Then while the Buddha was in private retreat he spoke this exposition of the teaching:
- 1.3
“cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
“Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact.
- 1.4
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 1.5
vedanāpaccayā taṇhā;
Feeling is a requirement for craving.
- 1.6
taṇhāpaccayā upādānaṁ;
Craving is a requirement for grasping.
- 1.7
upādānapaccayā bhavo;
Grasping is a requirement for continued existence.
- 1.8
bhavapaccayā jāti;
Continued existence is a requirement for rebirth.
- 1.9
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
Rebirth is a requirement for old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress to come to be.
- 1.10
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
That is how this entire mass of suffering originates.
- 1.11
Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati …pe…
Ear … nose … tongue … body …
- 1.12
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact.
- 1.13
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 1.14
vedanāpaccayā taṇhā;
Feeling is a requirement for craving.
- 1.15
taṇhāpaccayā upādānaṁ;
Craving is a requirement for grasping.
- 1.16
upādānapaccayā bhavo;
Grasping is a requirement for continued existence.
- 1.17
bhavapaccayā jāti;
Continued existence is a requirement for rebirth.
- 1.18
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
Rebirth is a requirement for old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress to come to be.
- 1.19
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
That is how this entire mass of suffering originates.
- 2.1
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact.
- 2.2
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 2.3
vedanāpaccayā taṇhā.
Feeling is a requirement for craving.
- 2.4
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho;
When that craving fades away and ceases no residue left behind, grasping ceases.
- 2.5
upādānanirodhā bhavanirodho;
When grasping ceases, continued existence ceases.
- 2.6
bhavanirodhā jātinirodho;
When continued existence ceases, rebirth ceases.
- 2.7
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
When rebirth ceases, old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress cease.
- 2.8
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti …pe…
That is how this entire mass of suffering ceases.
- 2.9
jivhañca paṭicca rase ca uppajjati …pe…
Ear … nose … tongue … body …
- 2.10
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact.
- 2.11
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 2.12
vedanāpaccayā taṇhā.
Feeling is a requirement for craving.
- 2.13
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho;
When that craving fades away and ceases no residue left behind, grasping ceases.
- 2.14
upādānanirodhā …pe…
When grasping ceases …
- 2.15
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
That is how this entire mass of suffering ceases.”
- 3.1
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato upassuti ṭhito hoti.
Now at that time a certain monk was standing listening in on the Buddha.
- 3.2
Addasā kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ upassuti ṭhitaṁ.
The Buddha saw him
- 3.3
Disvāna taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
and said,
- 3.4
“assosi no tvaṁ, bhikkhu, imaṁ dhammapariyāyan”ti?
“Monk, did you hear that exposition of the teaching?”
- 3.5
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”
- 3.6
“Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, imaṁ dhammapariyāyaṁ.
“Learn that exposition of the teaching,
- 3.7
Pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, imaṁ dhammapariyāyaṁ.
memorize it,
- 3.8
Dhārehi tvaṁ, bhikkhu, imaṁ dhammapariyāyaṁ.
and remember it.
- 3.9
Atthasañhitoyaṁ, bhikkhu, dhammapariyāyo ādibrahmacariyako”ti.
That exposition of the teaching is beneficial and relevant to the fundamentals of the spiritual life.”
- 3.10
Dasamaṁ.
- 3.11
Yogakkhemivaggo paṭhamo.
- 4.0
Tassuddānaṁ
- 4.1
Yogakkhemi upādāya,
- 4.2
Dukkhaṁ loko ca seyyo ca;
- 4.3
Saṁyojanaṁ upādānaṁ,
- 4.4
Dve parijānaṁ upassutīti.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn35.113 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ