๖. จาลาสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ฉฏฺฐํ จาลาสุตฺตํ
๕๓๗สาวตฺถีนิทานํ ฯ อถ โข จาลา ภิกฺขุนี ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ฯเปฯ อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ นิสีทิ ฯ
๕๓๘อถ โข มาโร ปาปิมา เยน จาลา ภิกฺขุนี ฯเปฯ อุปสงฺกมิตฺวา จาลํ ภิกฺขุนึ เอตทโวจ กึ นุ โข ตฺวํ ภิกฺขุนิ น โรเจสีติ ฯ ชาตึ ขฺวาหํ อาวุโส น โรเจมีติ ฯ
๕๓๙กึ นุ ชาตึ น โรเจสิ ชาโต กามานิ ภุญฺชติ โก นุ ตฺวํ อิทมาทปยิ ชาติ มา โรจ ภิกฺขุนีติ ฯ
๕๔๐ชาตสฺส มรณํ โหติ ชาโต ทุกฺขานิ ปสฺสติ พนฺธํ วธํ ปริเกฺลสํ ตสฺมา ชาตึ น โรจเย พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ ชาติยา สมติกฺกมํ สพฺพทุกฺขปฺปหานาย โส มํ สจฺเจ นิเวสยิ เย จ รูปูปคา สตฺตา เย จ อรูปภาคิโน นิโรธํ อปฺปชานนฺตา อาคนฺตาโร ปุนพฺภวนฺติ ฯ อถ โข มาโร ปาปิมา ชานาติ มํ จาลา ภิกฺขุนีติ ทุกฺขี ทุมฺมโน ตตฺเถวนฺตรธายีติ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖. จาลาสูตร ว่าด้วยจาลาภิกษุณี
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ครั้นเวลาเช้า จาลาภิกษุณีครองอันตรวาสก ฯลฯ จึงนั่งพักกลางวันที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่ง ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเข้าไปหาจาลาภิกษุณีถึงที่อยู่ได้ถามจาลา-ภิกษุณีดังนี้ว่า “ภิกษุณี ท่านไม่ชอบใจอะไร” จาลาภิกษุณีตอบว่า “ท่านผู้มีอายุ เราไม่ชอบความเกิดเลย” มารผู้มีบาปกล่าวด้วยคาถาว่า เพราะเหตุไร ท่านจึงไม่ชอบความเกิด ผู้เกิดมาแล้วย่อมเสพกาม ใครให้ท่านยึดถือเรื่องนี้ อย่าเลยภิกษุณี ท่านจงชอบความเกิดเถิด จาลาภิกษุณีกล่าวด้วยคาถาว่า ความตายย่อมมีแก่ผู้ที่เกิดมาแล้ว ผู้ที่เกิดมาแล้วย่อมประสบทุกข์ คือ การจองจำ การฆ่า ความเศร้าหมอง เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ชอบความเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๕ หน้า : ๒๒๓}
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค [๕. ภิกขุนีสังยุต] ๗. อุปจาลาสูตร พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเหตุก้าวล่วงความเกิด ทรงให้เราตั้งอยู่ในสัจจะเพื่อละทุกข์ทั้งปวง สัตว์เหล่าใดเข้าถึงรูปภพและดำรงอยู่ในอรูปภพ สัตว์เหล่านั้นเมื่อยังไม่รู้ความดับจึงต้องมาสู่ภพอีก ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “จาลาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัวไปณ ที่นั้นเอง จาลาสูตรที่ ๖ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาจาลาสูตรที่ ๖
ในจาลาสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-
บทว่า โก นุ ตํ อิทมาทปยิ ความว่า ใครหนอคือคนพาลมีความรู้น้อย ให้ท่านยึดถือเรื่องนี้.
บทว่า ปริเกฺลสํ ได้แก่ ความวุ่นวายซึ่งมีประการต่างๆ แม้อย่างอื่นบัดนี้ มารกล่าวคำใดไว้ว่า ใครหนอจะให้เธอยึดถือเอาเรื่องนั้น จึงแสดงคำนั้นว่า คนอันธพาลไม่ให้เรายึดถือแต่พระศาสดาผู้เป็นอัครบุคคลในโลกแสดงธรรมแล้ว จึงกล่าวว่า พุทโธ ดังนี้เป็นต้น.
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สจฺเจ นิเวสยิ ความว่า ให้ตั้งอยู่ในพระนิพพานอันเป็นปรมัตถสัจจะ.
บทว่า นิโรธํ อปฺปชานนฺตา ได้แก่ ไม่รู้นิโรธสัจจะ.
จบอรรถกถาจาลาสูตรที่ ๖ -----------------------------------------------------