กุสลัตติกจิตตทุกะ

เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ฉ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

จิตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่จิตตธรรมที่เป็นกุศล โดย อารัมมณปัจจัย

เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม เหตุสฺส สมฺมตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศลและธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอกุศลและธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อธิปติยา ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อนิยตญฺจ นเหตุํ อนิยตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว วิปาเก นว อวิคเต นว ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะ ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย

นเหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓กุสลัตติกจิตตทุกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นจิตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นจิตโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ นัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ วิคตปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นจิตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นจิตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ)

อรรถกถาที่มีถัดจากนี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ