อุปาทาทุกกุสลัตติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อุปาทาทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทาทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
โนอุปาทา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร
โนอุปาทา อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร
อุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนอุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนอุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนอุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทา อพฺยากโต จ โนอุปาทา อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อุปาทา อพฺยากตญฺจ โนอุปาทา อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรมและอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ ฯเปฯ ปุเรชาเต เอกํ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๑ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
นเหตุยา ปญฺจ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นอาหาเร ตีณิ นอินฺทฺริเย ตีณิ นฌาเน ตีณิ นมคฺเค ปญฺจ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร ปัญหาวาร
โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอารัมมณปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ปฐเม เทฺวปิ อธิปตี ทฺวีสุ สหชาตาธิปติ ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย ในบทแรกได้อธิปติปัจจัยทั้ง ๒ อย่าง ในอีก ๒ บท ได้แต่สหชาตาธิปติ-*ปัจจัย
อนนฺตเร เอกํ สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย ปญฺจ ฯ
ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในสหชาตปัจจัย มี " ๕ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในนิสสยปัจจัย มี " ๕
อุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ นัย
ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ตีณิ วิปาเก ตีณิ อาหาเร ฉ อินฺทฺริเย สตฺต ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต เอกํ วิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ อตฺถิยา นว ฯ อุปาทาทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------
ในปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๖ ในอินทริยปัจจัย มี " ๗ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๑ ในวิปปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙อุปาทาทุกกุสลัตติกะ จบ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ ๑ - ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น อุปาทายรูปซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๓๗๐}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปและที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปและที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ วิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๓๗๑}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ นเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ นอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ นปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ นอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ นอินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ นฌานปัจจัย มี ๓ วาระ นมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ นสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ โนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดาร) เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัยเป็นต้น
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (ในวาระแรกเป็นอธิปติปัจจัยทั้ง ๒ ใน ๒ วาระ เป็นสหชาตาธิปติปัจจัย)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๓๗๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ สมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ อาหารปัจจัย มี ๖ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๗ วาระ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๔ วาระ อัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๓๗๓}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ส่วนนี้ ไม่มีเนื้อความอรรถกถา. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ