เหตุสเหตุกทุกกุสลัตติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
เหตุสเหตุกทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุสเหตุกทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโกเจวนจเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ กุสลญฺจ สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม กุศลธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดีสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
เหตุเจวสเหตุโกจ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺสเจวสเหตุกสฺสจ กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุเจวสเหตุโกจ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺสเจวสเหตุกสฺสจ กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยอกุศลธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยอกุศลธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย
นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดีสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
เหตุเจวสเหตุโกจ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺสเจวสเหตุกสฺสจ อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ อกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุเจวสเหตุโกจ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺสเจวสเหตุกสฺสจ อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัย แก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว กมฺเม นว วิปาเก นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดีสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
เหตุเจวสเหตุโกจ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺสเจวสเหตุกสฺสจ อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัย แก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุเจวสเหตุโกจ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺสเจวสเหตุกสฺสจ อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุสเหตุกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นเหตุสเหตุกทุกกุสลัตติกะ จบ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ ๑. กุสลบท ๑. ปฏิจจวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็น เหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๓๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุมีเหตุและที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ อาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)นอธิปติปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ และมีเหตุซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๓๘}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ ๑. กุสลบท ๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)ปัจจนียุทธาร
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย(ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๓๙}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว) ๒. อกุสลบท ๑. ปฏิจจวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็น เหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ อาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)นอธิปติปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็น เหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัยมี ๙ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๔๐}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร) ๒. อกุสลบท ๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)ปัจจนียุทธาร
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และ อุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๔๑}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ นอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว) ๓. อัพยากตบท ๑. ปฏิจจวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)นอธิปติปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๔๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร) ๓. อัพยากตบท ๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๒๔๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) ปัจจนียุทธาร
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุและมีเหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว) เหตุสเหตุกทุกะและกุสลติกะ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ส่วนนี้ ไม่มีเนื้อความอรรถกถา. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ