คันถทุกกุสลัตติกะ

โนคนฺถํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนคนฺโถ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร

คนฺถํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺโถ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: คนฺถํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนคนฺโถ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: คนฺถํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺโถ อกุสโล จ โน คนฺโถ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนคนฺถํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนคนฺโถ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม และอกุศลธรรม ที่ไม่ใช่คันถธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยอกุศลธรรม ที่ไม่ใช่คันถธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวารปัญหาวาร

คนฺโถ อกุสโล ธมฺโม คนฺถสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็น คันถธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร

โนคนฺถํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนคนฺโถ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ คันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ คนฺถทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยคันถทุกกุสสลัตติกะ จบ

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

สภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นคันถะ ซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น คันถะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ